Kaynak: KB-v1 06_Workflows/WF-VADELI-NORMAL.md (2026-09-10, kısmi kod kapsamı). Bu makale artık kanoniktir; KB-v1 kopyası 22_Archive'da referanstır.

Vadeli alış/satış — NORMAL (ileri tarihli taahhüt, iki birimde bakiye)

Kimlik: WF-VADELI-NORMAL · Modül: MOD-CARI · Kim: END_USER · Güven: HIGH · Gerçeklik: AS-IMPLEMENTED

Ne zaman başlar

Müşteriyle ileri tarihli teslim üzerine döviz/has alım-satımı anlaşıldığında

Ön koşullar

Cari İşlemler (Ctrl+F) sekmesinde hesap seçilip TAMAM denmiş; şube, kasa ve hesap dolu (aksi hâlde "Sube,Kasa veya Hesap Seçili Değil. İşlem Yapamazsınız.")
Hesap aktif (pasif hesapta işlem düğmeleri kapalıdır: "Hesap Pasif İşlem Yapamazsınız.")
Kullanıcı grubunda ilgili ekran yetkisi açık; şube pasif değil (tetik: "SUBE PASIF HALDE. ISLEM YAPAMAZSINIZ...")
Hesabın zorunlu evrakları eksik değil (tetik: "BU HESABIN ZORUNLU EVRAKLARI EKSIKTIR. ISLEM YAPAMAZSINIZ.")
Vadeli işlem kodu tanımlı (Sistem.Vadeli: ana birim, çarpan, sabit birim)

Adımlar

#	Ekran	Kullanıcı ne yapar	Sistem ne yapar	Tablolar
1	CARİ İŞLEMLER (ana ekran)	Cari İşlemler'de Hesap Adı seçilir, Kasa ve Tarih kontrol edilir, TAMAM (Enter) basılır	Bakiye kartı ve üst bilgi paneli yüklenir; bir sonraki fiş numarası (Fiş :) gösterilir	Cari.Hesaplar, Cari.BakiyeIslem
2	VADELİ	8 - VADELİ; İŞLEM=ALIŞ/SATIŞ; tip NORMAL; KODU (USD/HAS/ONS…)	ÇARPAN kod tanımından; metal kodda HAS ve F.TİPİ (Miktar/Ons) açılır; ons çarpanı önce müşteri kartından, 0 ise Settings.OnsCarpan	Sistem.Vadeli, Cari.Hesaplar, Sistem.Settings
3	VADELİ	MİKTAR, BİRİM; FİYAT kontrol edilir; H/E (BSMV) seçilir; vade tarihi girilir	ALIŞ: FİYAT=kod alış÷birim satış; SATIŞ: kod satış÷birim alış; Ons'ta ×31,1035; TUTAR=MİKTAR×Katsayı×FİYAT; BMSV=TUTAR×BSMV/1000 (kayda eklenir)	Sistem.Kurlar
4	VADELİ	F2 - KAYIT (veya F2) basılır; onay sorusuna EVET denir	Save(): şube/kasa/hesap kontrolü → miktar kontrolü → (maden/hurda/nakit çıkışta) limit kontrolü → Cari.Islemler'e INSERT; AcceptTransaction tetiği Cari.BakiyeIslem ve Stok.StokHaraketleri satırlarını türetir. IslemTuru = combo index + 4 (ALIŞ=4/SATIŞ=5). Kur sapma uyarısı çalışır; tutar ve limit kontrolü çalışmaz.	Cari.Islemler, Cari.BakiyeIslem, Stok.StokHaraketleri
5	VADELİ	Satır işlem listesine düşer, bakiye kartı yenilenir; yeni kayıtta ekran temizlenip açık kalır, düzeltmede ekran kapanır	OnInsert/OnUpdate olayı iScreen listesini yeniler (ListRefresh); FormClear çalışır	Cari.Islemler

Sonuç (bakiye / stok / kasa)

ALIŞ (VA): KODU bakiyesi −MİKTAR (borç), BİRİM bakiyesi +TUTAR(+BSMV)
SATIŞ (VS): KODU +MİKTAR, BİRİM −TUTAR
Stok ve kasa değişmez; milyem sütununda ÇARPAN saklanır

Varyantlar

ARBİTRAJ / FATURA tipi: iki satır (bkz. WF-VADELI-ARBITRAJ)

Uyarı mesajları

"Satım Fiyatınız X Fiyattan %Y farklı…"
"İşlem Yapabilmek için Miktar Girmelisiniz."
"Geçmiş Tarihe İşlem Giriyorsunuz. Devam Etmek İstiyormusunuz ? (varsayılan HAYIR; resmi kasada sorulmaz)"
"Sube,Kasa veya Hesap Seçili Değil. İşlem Yapamazsınız."

İlgili kurallar

Kaynaklar

SRC-DRV-AZ — az/ekran-A.md — bölüm 5.5.3
SRC-DRV-AZ — az/ekran-A.md — bölüm 5.5.5
SRC-CODE-EKRAN — ekran/Ekran/iFVadeli.vb — satır 412
SRC-CODE-EKRAN — ekran/Ekran/iFVadeli.vb — satır 703
SRC-CODE-EKRAN — ekran/Ekran/iFVadeli.vb — satır 755
SRC-CODE-DAO — dao/Dao/Cari.Hesap.vb — satır 116
SRC-DRV-KITAPCIK — kitapcik/05-operasyon.md — bölüm 5.2-A