Kaynak: KB-v1 09_Training/TRN-026.md (2026-09-10, kısmi kod kapsamı). Bu makale artık kanoniktir; KB-v1 kopyası 22_Archive'da referanstır.

2.13 Maliyet mantığı: son giren ilk çıkar

Bölüm: Kısım 2 — Hesaplama Mantığı · Kaynak: az/02-hesaplama.md satır 211

Bir malı sattığınızda kârı bilmek için maliyetini bilmeniz gerekir. Aynı stok kalemi farklı zamanlarda farklı fiyatlarla alınmışsa hangi partinin satıldığını bir kurala göre seçmek gerekir. ERPGOLD son giren ilk çıkar kuralını uygular: satılan mal en son alınan partiden düşülür, o parti biterse bir öncekine geçilir.

1. alım:  500 gram, gram maliyeti 4.100 TL
2. alım:  300 gram, gram maliyeti 4.250 TL   ← en son alınan

400 gram satıldı:
   300 gram × 4.250 = 1.275.000     (2. partiden, tamamı)
   100 gram × 4.100 =   410.000     (1. partiden, kalan)
   400 gram maliyeti = 1.685.000 TL

TUZAK — Adında "ortalama milyem" veya "ortalama maliyet" geçen raporlar olsa da hesap ortalama almaz; son giren ilk çıkar kuralıyla çalışır. Ayrıca maliyet hesabı çok hareketli stoklarda geriye doğru sınırlı sayıda (elli) partiye bakar; daha eskiye gitmez. Müşteri "ortalama maliyetim bu olmalı" diye itiraz ederse fark buradan gelir. Maliyet, o günkü kurla bilanço birimine çevrilir; bu da "dün başka çıkıyordu" şikâyetinin sebebidir.

Kaynaklar

SRC-DRV-AZ — az/02-hesaplama.md satır 211