Müşteri görünümü — kanonik makaleden (SCN-VADELI) türetildi; teknik ayrıntılar çıkarıldı.
Senaryo — Vadeli döviz satışı (kasaya dokunmayan taahhüt)
Kitapçık §5.3 gerçek fişte kurumsal müşteri 600.000 TL karşılığı 23.328 USD vadeli alır; bakiye iki birimde yazılır, kasa hiç hareket etmez. Bu senaryo aynı deseni yuvarlak sayılarla ve vade tarihi + kapanış adımıyla genişletir. Arbitraj (iki bacaklı vadeli) için SCN-PARITE.
Başlangıç durumu
| Öğe | Değer |
|---|---|
| MÜŞTERİ-A | TL +120.000 (borçlu) · USD 0 |
| Kur listesi | USD alış 40,00 / satış 40,50; vadeli kod USD (çarpan 1) tanımlı |
| Kasa | 10.000 USD, 250.000 TL — değişmeyecek |
Kullanıcı işlemi
Ekran: VADELİ.
| Alan | Değer | Not |
|---|---|---|
| ISLEM | SATIŞ | combo index + 4 → 5 |
| İşlem tipi | NORMAL | ARBİTRAJ/FATURA seçilirse iki satır |
| KODU | USD | ÇARPAN 1; birim kilidi |
| MIKTAR | 10.000 | |
| BIRIM | TL | |
| FIYAT | 40,50 | SATIŞ: kod satış ÷ birim alış |
| F.TIPI | Miktar | Oz seçilirse ons çarpanı |
| TUTAR | 405.000 | Fiyat × (Miktar × Katsayı) |
| H/E (BSMV) | H | |
| TARİH (vade) | +7 gün | Vade kolonuna |
| F2 - KAYIT | onay EVET |
Bakiye etkisi
Evet, iki satır (tetikleyici 4/5/6 dalı): SATIŞ(5) → Has = −|Has|, Tutar = +|Tutar|.
| (veri alanı) | BirimId | Bakiye | Okunuşu (kitapçık §5.3) |
|---|---|---|---|
| Miktar satırı | 2 USD | −10.000 | müşteriye 10.000 USD borçlandık |
| Tutar satırı | 1 TL | +405.000 | müşteri bize 405.000 TL borçlandı |
Sonuç: USD −10.000; TL 120.000 + 405.000 = +525.000.
Kapanış: vade günü teslim NAKİT ekranından ayrıca girilir (USD ÇIKIŞ NORMAL 10.000 → USD bakiyesi +10.000 ile sıfırlanır, stok USD −10.000; TL tahsilatı NAKİT GİRİŞ) — SCR-IFVADELI "Nedir?".
Stok etkisi
Hayır — vadeli stok hareketi üretmez; kasa değişmez (kitapçık §5.3 "Kasa hiç hareket etmedi").
Rapor etkisi
- Vadeli bakiye raporu ( → ): vade tarihine göre kalan gün.
- Vadeli hacim / kâr (, ).
- Pozisyon: vadeli dahil/hariç fonksiyona göre değişir (
MET-NET-POZISYON"Hariç" notu). - GAP: (veri alanı) boş döner; bakiye kartındaki vadeli görünümü doğrulanmadı.
Kontrol soruları
- BakiyeId sıfır değil; sistem davranışı nasıl değişti? — Stok defteri yerine bakiye defteri yazıldı, iki birimde (kitapçık §5.3).
- USD bakiyesi neden eksi? — Eksi = biz müşteriye borçluyuz; USD teslim edeceğiz.
- Kasa neden değişmedi? — Mal/para o anda el değiştirmedi; taahhüt kaydıdır.
- Vade geldiğinde ne yapılır? — Teslim NAKİT/MADEN işlemiyle ayrıca girilir; vadeli bakiye kapanır.
- ARBİTRAJ tipi seçilirse kaç satır oluşur? — İki; ikinci bacak ters yönde, "TL Karşılığı Vadeli Kodu" gerekir (, ).
- Milyem sütununda 1 ne anlama gelir? — Vadeli kodun çarpanı; has hesabı değil.
Sık yapılan hata
- FATURA basmak için tip FATURA seçmek: iki satır oluşur; doğrusu NORMAL + Ctrl+Y.
- Vadeli kod çarpanı yanlış / TL karşılığı vadeli kod yok.
- ARBİTRAJ/FATURA satırı düzeltilince tip kaybolur; iptal + yeniden giriş.