Kanonik model — iki hesap havuzu. ERPGOLD'da Yetkili Müessese kullanımında operasyonel işlemler işletmenin gerçek stok, kasa ve pozisyon sonuçlarını oluşturur. İlgili elektronik/mali belgesi düzenlenmiş işlemler ayrıca bir kontrol kümesi olarak hesaplanabilir. ERPGOLD bu iki sonucun karşılaştırılması sayesinde belge sürecinde eksik veya uyumsuz olabilecek işlemlerin tespit edilmesine yardımcı olur. Legacy kodda ResmiKasa ve ResmiStok gibi isimler kullanılan bu yapı ayrı veya gizli bir muhasebe defteri değildir; operasyon ile belgelendirme arasındaki mutabakat/kontrol mekanizmasıdır.
Teknik davranış ve yorum sınırı. IslemTipi 11 (DB adı RESMI, kod enum adı FATURA) ve 12 (MAHSUP) satırları için tetikleyici Cari.AcceptTransaction'daki koşul (@IslemTipi<>11 AND @IslemTipi<>12) nedeniyle operasyonel stok/bakiye kaydı üretilmez. Bu tip kayıt defter üretim akışından teknik olarak hariç tutulmuştur; bunun nedeni kaynak koddan tek başına hukuki/muhasebesel bir ayrım olarak yorumlanamaz. AIFASOFT ürün bilgisine göre kullanım amacı operasyonel belge/fatura durum takibidir: aynı ticari işlemin operasyon etkisi ilgili operasyon satırlarında zaten oluşmuştur, belge kaydı bu etkiyi ikinci kez üretmez (ERPGOLDV2 fiş 1025367: 1 tip-11 belge satırı HAG-50574 + 4 tip-0 operasyon satırı).
Müşteri görünümü — kanonik makaleden (SCN-RESMI-ISLEM) türetildi; teknik ayrıntılar çıkarıldı.
Senaryo — Belge kontrol kaydı RESMİ/FATURA (tip 11): operasyonel kayıt üretmeyen, belgelendirilmiş havuza giren satır
Kitapçık §5.5 gerçek fişte 54.000 g hurda RESMİ olarak kaydedilir ve operasyonel stok/bakiye kaydı üretmez; 2023'te 11.532 resmi işlemin sıfırı stok/bakiye satırı üretmiş, ama hacmin %25'idir. Bu senaryo §5.5'i tekrar etmez; resmi kasa/şube kurulumu, tip seçimi ve raporlama tuzağını işler. Adlandırma: kodda FATURA, DB'de RESMİ.
Başlangıç durumu
| Öğe | Değer |
|---|---|
| Şube MERKEZ | IsResmi 1, ResmiIslemLimitiTL tanımlı (CFG-SUBE-ISRESMI) |
| Kasa | RESMİ KASA (ResmiKasa 1) seçili (TERM-RESMI-KASA) |
| Kullanıcı ayarı | DFIslemTipi = FATURA (resmi kasada varsayılan, ) |
| MÜŞTERİ-A | TL +120.000 — değişmeyecek |
| Kasa nakit/maden stoğu | değişmeyecek |
Kullanıcı işlemi
Ekran: NAKİT (resmi döviz satışı örneği; HURDA için §5.5).
| Alan | Değer | Not |
|---|---|---|
| ISLEM | ÇIKIŞ | |
| İşlem tipi | FATURA / RESMİ (11) | resmi kasada varsayılan |
| KODU / MIKTAR | USD / 2.000 | |
| BIRIM / FIYAT / TUTAR | TL / 40,50 / 81.000 | USD kuru: FATURA/MAHSUP'ta TCMB, yöne göre |
| Resmi mod alanı | İŞÇİLİK (maden faturasında) → FaturaIscilikTL |
|
| F5 | kayıt + fatura penceresi (SCN-FATURA) |
Bakiye etkisi
Hayır. (veri alanı) satırı yok (: 24.779 tip-11 satırın 0 bakiye kaydı). Müşteri bakiye kartı değişmez.
Stok etkisi
Hayır. (veri alanı) (Bolum 0) satırı yok. "Resmi stok" listesi ( Resmi bölümü) fatura no üzerinden ayrı fonksiyonlardan raporlanır ( önerisi; ). GAP: resmi stok listesinin tam kaynağı.
Aynı kural MAHSUP (12) için geçerlidir; açılış stoğu için SCN-DEVIR.
Rapor etkisi
- Resmi işlem raporu, resmi pozisyon, fatura kontrol.
- İşlem raporu tip 11'i hariç tutar.
- Tuzak: hacim raporu (veri alanı) veya (veri alanı) üzerinden yazılırsa resmi işlemler kaybolur; hacim daima (veri alanı)'den (kitapçık §5.5;
MET-ISLEM-HACMIresmi satırları ayrı sayar). - BTrans/mali müşavir aktarımı resmi satırları alır (INT-BTRANS).
Kontrol soruları
- Resmi işlem bakiye kartında neden görünmüyor? — Sistem tip 11/12'de defter üretmez; yalnız (veri alanı) + History.
- "Resmi işlemler çalışmıyor" çağrısında ilk kontrol? — Şube IsResmi ve kasa ResmiKasa işaretli mi (, ).
- Resmi işlemde USD kuru nereden? — TCMB kuru, yöne göre alış/satış.
- Belge kontrol kayıtlarının (tip 11) hacmi nasıl raporlanır? — (veri alanı)'den, IslemTipi=11 süzgeciyle; defterlerden değil.
- Kayıt sonrası resmi kasada "geçmiş tarihe işlem" uyarısı neden çıkmadı? — Resmi kasada sorulmaz (TERM-RESMI-KASA).
- Resmi hurda alımında işçilik alanı neden görünüyor? — Resmi modda FaturaIscilikTL, e-faturada KDV matrahı.
Sık yapılan hata
- A-Z el kitabı 1.8 tablosu "RESMİ → bakiye ✓ stok ✓" der — yanlış; kod tarafı esas.
- Resmi işlem limiti / kimlik zorunluluğu güncel değil — tutarlar GAP-MEVZUAT.
- Resmi işlemi sonradan NORMAL'e düzeltmek: stok/bakiye kayıtları o anda üretilir, geçmiş bakiye kayar ( sonuç).
