Müşteri görünümü — kanonik makaleden (SCN-PESIN-MADEN) türetildi; teknik ayrıntılar çıkarıldı.

Senaryo — Peşin maden satışı (kasa hareket eder, bakiye etmez)

Kitapçık §5.1 gerçek fişte peşin alım (müşteri yarım altın bozduruyor) anlatılır — burada tekrar etmiyoruz; bu senaryo aynı deseni satış yönünde ve iki adetle genişletir. Farkı görmek için ikisini yan yana okuyun (TRACK-L3).

Başlangıç durumu

Öğe	Değer
Şube / kasa	MERKEZ / ANAKASA
Maden stoğu	EYARIM (eski yarım altın): 20 adet; kartta adet başı has 3,21 (AuMilyem alanı)
Nakit stoğu (ANAKASA)	250.000 TL
MÜŞTERİ-A bakiyesi	HAS −50,00 · TL +120.000 (bu senaryoda değişmeyecek)
Kur	HAS alış 4.000 TL/g; yarım altın satış fiyatı 5.100 TL/adet

Kullanıcı işlemi

Ekran: MADEN. PEŞİN seçilince BİRİM listesi nakit stoklarına döner, etiket FİYAT olur ( adım 2).

Alan	Değer	Not
ISLEM	ÇIKIŞ	müşteriye altın veriliyor
İşlem tipi	PEŞİN
STOK KODU	EYARIM	sabit gramlı üründe ADET zorunlu
ADET	2	MIKTAR = 2 (adetli üründe miktar = adet; kitapçık §5.1)
BIRIM	TL	nakit stoğu
FIYAT	5.100	adet başına
TUTAR	10.200,00	Peşin tutar hesabı parite yönüne bağlı
F2 - KAYIT	onay EVET; peşin karşılık kontrolü fiş basarken

Bakiye etkisi

Hayır. IslemTipi = 1 olduğu için tetikleyici hiçbir (veri alanı) satırı yazmaz (; tetikleyici if @IslemTipi<>1 koşulları). MÜŞTERİ-A'nın bakiye kartı değişmez. Kitapçık §9.4 uyarısı: kuyumcu kurulumunda peşin işlemlerin %99,9'u bakiye üretmiş görünür — bu, o kurulumda PEŞİN tipin hiç kullanılmamasından (PEŞİN 0) kaynaklanır; "peşin = BakiyeId 0" ile "IslemTipi 1" aynı şey değildir (, ).

Stok etkisi

Evet — iki satır:

(veri alanı)	StokTipi	StokId	Adet	Miktar	Has
Maden satırı (IslemKodu 1)	1	103 EYARIM	−2	−2	−6,42
Peşin para satırı (IslemTipi 1)	2	1 TL	0	+10.200	0

Kural: ÇIKIŞ'ta para kasaya girer (+Tutar), GİRİŞ'te çıkar (−Tutar). Sonuç: EYARIM 18 adet, ANAKASA 260.200 TL.

Rapor etkisi

Nakit stok hareket ( → ): TL giren 10.200.
Maden stok hareket: EYARIM çıkan 2.
Maden satış kâr: Satis − Maliyet.
Bakiye ekstresi: görünmez (bakiye satırı yok). Hacim raporları (veri alanı)'den okur; peşin hacim MET-PESIN-HACIM (METRIC_DICTIONARY).

Kontrol soruları

Tek işlem satırı kaç stok hareketi üretti? — İki: mal (−2 adet) ve para (+10.200 TL).
Her iki stok satırı da IslemTuru 1 taşır; yönü ne belirler? — Miktarın işareti (kitapçık §5.1 "öğrenilecek").
Müşteri kartında bu satış görünür mü? — İşlem listesinde evet, bakiye kartında hayır.
GİRİŞ PEŞİN (müşteri yarım altın bozduruyor) olsaydı TL satırı? — −Tutar: kasadan para çıkar (kitapçık §5.1: −5.040).
Adetli üründe AuMilyem neyi tutar? — Bir adedin has gram karşılığını (3,21), saflık oranını değil (Ek C.1).
Kâr nerede saklanır? — Satırın Maliyet ve Satis alanlarında; sonradan hesaplanmaz.

Sık yapılan hata

PEŞİN'de BİRİM olarak nakit olmayan birim seçmek: TutarBirim çözümlenemez, "Lütfen Tutar Giriniz." (, ).
Fiyat has üzerinden gelirken gram fiyatı beklemek (; ayar CFG-PESINKURTIPI).
Peşin işlemi sonra NORMAL'e "düzelt"mek gizlenen alanları boş kaydeder ( varyant).