Müşteri görünümü — kanonik makaleden (SEC-MILYEM) türetildi; teknik ayrıntılar çıkarıldı.
Milyem
Kanonik tanım: TERM-MILYEM
Sade tanım
Milyem, altının (veya gümüş, platin, paladyumun) saflığının binde cinsinden yazılışıdır. "916 milyem" demek, 1.000 birim alaşımın 916 biriminin saf altın olması demektir. Ayarın (24'lük sistem) ondalık karşılığıdır: 22 ayar = 916 milyem, 18 ayar = 750, 14 ayar = 585, 24 ayar (saf) = 995–999,9.
ERPGOLD milyemi ondalık çarpan olarak tutar ve gösterir: 916 milyem ekranda 0,916 yazılır (kitapçık §2.2, TERM-MILYEM). Sektörde "916" de "0,916" da aynı şeyi anlatır.
Sektörde neden var
- Has hesabının tek girdisi: Has = Miktar × Milyem. Milyem bilinmeden bir parçanın değeri konuşulamaz.
- Ayar evi raporu milyemle gelir: Takoz/külçe ayar evine gider, sonuç "0,6380 Au, 0,0600 Ag" gibi milyem çiftleriyle döner (SEC-TAKOZ).
- Fiyat farkı: Aynı gramdaki 14 ayar ile 22 ayar arasındaki fiyat farkı milyem farkıdır (0,585 ↔ 0,916).
- İşçilik de milyemle söylenebilir: Kuyumcu, işçiliği "50 milyem" diye altın cinsinden ekleyebilir (SEC-ISCILIK).
Gerçek örnek
Kitapçık §9.5'teki gerçek takoz (hesap adları anonim): bir atölyeden gelen 691,73 g takozun ayar evi raporu:
| Metal | Milyem | Has (691,73 × milyem) |
|---|---|---|
| Altın (Au) | 0,6380 | 441,32 g |
| Gümüş (Ag) | 0,0600 | 41,50 g |
Kuyumcu kurulumunda 10.618 aktif takozun ortalama milyemi 0,70232; toplam 16,4 ton brüt için 5,6 ton has (kitapçık §9.5). Yani rafineriye giden malın yaklaşık %30'u alaşım metalidir.
Hesaplama örneği
Milyem (ondalık) = Ayar ÷ 24
Milyem (binde) = Ayar ÷ 24 × 1000
Has = Miktar × Milyem (ondalık)
Adım adım — 14 ayar 40 g zincir: 1. Milyem = 14 ÷ 24 = 0,5833 → sektör yuvarlaması 0,585 (585 milyem; genel kabul) 2. Has = 40 × 0,585 = 23,40 g 3. Aynı zincir 22 ayar olsaydı: 40 × 0,916 = 36,64 g — fark 13,24 g has.
Tersine hesap (has'tan milyem): 50 g parçanın hası 37,5 g ise milyem = 37,5 ÷ 50 = 0,750 → 18 ayar.
ERPGOLD'daki karşılığı
Ekranlar
- MADEN: MILYEM alanı stok kartından gelir; kullanıcı değiştirirse HAS yeniden hesaplanır, HAS değiştirilirse milyem geri hesaplanır.
- HURDA: milyem ölçülerek/anlaşılarak girilir; kart milyemi yalnız varsayılandır.
- TAKOZ GİRİŞİ: AU MILYEM / AG MILYEM / PLT / PLD alanları rapordan; rapor yoksa XRF AU MILYEM / XRF AG MILYEM (TERM-XRF).
- ÇEŞNİ ÇIKIŞI: MILYEM(AU), MILYEM(AG).
- Maden kartı tanımı: Maden kartı tanımlama — kartın varsayılan milyemi.
Raporlar
- Maden stok ve kâr raporları (, ) hası milyem üzerinden gösterir.
- Ortalama milyem: TERM-MADENSTOKDETAY-BIRIMFIYAT-MILYEM — hurda çıkışında maliyet için kullanılır.
Tablolar/kolonlar (ekran etiketleriyle)
- İşlem satırında dört metal için ayrı milyem alanı (AU, AG, PLT, PLD); virgülden sonra beş hane saklanır (TERM-MILYEM).
- Maden kartında MILYEM ve "maliyette kart milyemi mi ortalama milyem mi" seçimi.
İş kuralları
- : hurda çıkışında ortalama milyem (stok detayı; 0 ise kart milyemi).
- : raporsuz takozda milyem alanları temizlenir ve gizlenir.
- : XRF milyemleri ÷1000 ile kartta saklanır (ekranda binde, kartta ondalık).
Sık karıştırılan kavramlar
| Çift | Fark |
|---|---|
| Milyem ↔ Ayar | Ayar 24'lük, milyem 1.000'lik ölçektir; program ayar değil milyem kullanır (SEC-AYAR). |
| Milyem (binde) ↔ Milyem (ondalık) | 916 ile 0,916 aynı değerdir; ERPGOLD alanları ondalık bekler, XRF girişi binde girilir ve program ÷1000 yapar. |
| Milyem ↔ Has | Milyem oran, has sonuçtur; milyem tek başına gram söylemez. |
| Kart milyemi ↔ İşlem milyemi | Kart milyemi varsayılandır; hurda ve takozda gerçek ölçüm işlem satırına yazılır ve kart değerini ezer. |
