Müşteri görünümü — kanonik makaleden (SEC-ONS) türetildi; teknik ayrıntılar çıkarıldı.
Ons
Kanonik tanım: TERM-ONS
Sade tanım
Ons (troy ons, "oz"), uluslararası altın piyasasının ağırlık birimidir: 1 ons = 31,1035 gram (TERM-ONS; sektör genel bilgisi). Dünya altın fiyatı "ons başına USD" olarak (XAU/USD) açıklanır; Türkiye'de tezgâh gram ve TL konuştuğu için ons fiyatı önce grama, sonra TL'ye çevrilir.
Ons fiyatı saf altın (has) içindir; 22 ayar gram fiyatına ulaşmak için ayrıca milyemle çarpılır.
Sektörde neden var
- Dünya fiyatının kaynağı: Yerel has fiyatı, ons fiyatı ile USD/TL kurunun çarpımından türer; sabah ons ve kur, günün gram fiyatını belirler.
- Toptan ve vadeli işlem: Rafineri, banka ve büyük toptancı ile fiyat ons üzerinden anlaşılır; ERPGOLD'un VADELİ ekranı bu yüzden Oz fiyat tipini ve ons çarpanını bilir.
- Pozisyon değerlemesi: Açık altın pozisyonu ons cinsinden düşünülüp USD karşılığı üzerinden korunur (hedge) — sektör pratiği.
Gerçek örnek
Döviz kurulumu verisinde fiyat tipi dağılımı (kitapçık §6, işlem satırı alanı): 1.564.551 satır gram başına, 13.621 adet başına, 2.483 has başına; ons başına (Oz) kayıtlı satır bulunmuyor. Yani ons, günlük tezgâh işleminde değil, fiyat oluşturma ve vadeli/toptan tarafında kullanılan bir kavramdır (DERIVED).
Tutarlı bir tezgâh örneği: ons 2.400,00 USD, USD/TL alış 32,50 iken has gram fiyatı 2.507,76 TL; kuyumcu vitrinine 22 ayar gramı 2.297 TL + işçilik yazar.
Hesaplama örneği
Has gram (USD) = Ons fiyatı ÷ 31,1035
Has gram (TL) = Has gram (USD) × USD/TL kuru
Ayarlı gram = Has gram (TL) × Milyem
Adım adım — ons 2.400 USD, USD/TL 32,50: 1. 2.400 ÷ 31,1035 = 77,162 USD / has gram 2. 77,162 × 32,50 = 2.507,76 TL / has gram 3. 22 ayar gram = 2.507,76 × 0,916 = 2.297,11 TL 4. 14 ayar gram = 2.507,76 × 0,585 = 1.467,04 TL
Tersine: 1 kg 995 külçe kaç ons? Has = 995 g → 995 ÷ 31,1035 = 31,99 ons; USD değeri = 31,99 × 2.400 = 76.776 USD.
ERPGOLD'da F.TİPİ Oz seçildiğinde tutar = (Miktar × Çarpan × Fiyat) ÷ Ons çarpanı; ons çarpanı önce hesap kartından, 0 ise genel ayardan alınır.
ERPGOLD'daki karşılığı
Ekranlar
- VADELİ: F.TİPİ = Oz; ons çarpanı ile gram karşılığı hesaplanır; metal olmayan ana birimde F.TİPİ Miktar'a kilitlenir.
- MADEN: F.TIPI listesinde Oz seçeneği vardır (TERM-FIYAT-TIPI); veride kullanılmamış.
- Genel ayarlar: Genel ayarlar — "Ons çarpan" ayarı (TERM-ONS).
- Hesap kartında "Ons Carpan" alanı (kitapçık §6, hesap kartı) — hesap bazlı farklı çarpan.
Raporlar
- Ons bazlı bir menü raporu wiki'de tanımlı değil; pozisyon raporları has/gram gösterir. Ons karşılığı raporda elle çevrilir.
Tablolar/kolonlar (ekran etiketleriyle)
- İşlem satırı F.TIPI (Ad=0, Miktar=1, Oz=2, Has=3); işlem listesinde tek harf O.
- Hesap kartı ONS CARPAN; genel ayar Ons çarpan.
İş kuralları
- — ons çarpanı kaynağı; doküman/kod farkı: doküman sabit 31,1035 anlatır, kodda çarpan ayardan gelir ve değeri koddan doğrulanamadı.
- — Oz tutar formülü.
- Enum: .
Sık karıştırılan kavramlar
| Çift | Fark |
|---|---|
| Troy ons ↔ Avoirdupois ons | Kıymetli madende troy ons (31,1035 g) kullanılır; gündelik ons (28,35 g) sektörde geçmez. |
| Ons fiyatı ↔ Gram fiyatı | Ons fiyatı saf altın için USD, gram fiyatı ayara özgü TL'dir; arada 31,1035, kur ve milyem vardır. |
| Ons çarpanı ↔ Çarpan (lot) | Ons çarpanı ons→gram dönüşümüdür; vadeli koddaki çarpan lot büyüklüğüdür (TERM-CARPAN). |
| Oz (F.TİPİ) ↔ Has (F.TİPİ) | İkisi de saf altın fiyatıdır; Oz ons başına, Has gram başına verilir. |
