Müşteri görünümü — kanonik makaleden (SEC-NAKIT) türetildi; teknik ayrıntılar çıkarıldı.

Nakit

Kanonik tanım: TERM-NAKIT-KARTI

Sade tanım

Nakit, kasada fiziksel olarak duran paradır: TL, USD, EUR ve diğer dövizlerin banknotları (efektif). Sektörde nakit iki soruya cevap verir: "kasada ne var" (stok) ve "müşteriye ne verildi/alındı" (işlem). Kitapçık §2.4: "Kasadaki para, cari hesaptaki bakiyeden ayrı bir kavramdır: kasa 'nerede duruyor', bakiye 'kime ait' sorusunun cevabıdır."

ERPGOLD'da nakit üç ayrı şeydir ve karıştırılmamalıdır (TERM-NAKIT-KARTI, TERM-BIRIM): - Nakit kartı: kasadaki her para cinsinin stok kartı (döviz kurulumunda 132 kart); - Birim: bakiyenin tutulduğu para/maden cinsi (birim listesi); - NAKİT ekranı: para hareketlerinin (tahsilat, ödeme, döviz alım-satımı, parite) girildiği işlem ekranı.

Sektörde neden var

• Döviz bürosunun ürünü paradır: Döviz kurulumunda 131 para birimi kartı vardır, kuyumcuda 22 (kitapçık §9.1) — büro parayı, kuyumcu madeni çevirir.
• Kasa disiplini: Her işlem bir kasaya yazılır; kasa sayımı stok defterinden yapılır (TERM-KASA).
• Peşin işlemin karşı ayağı: Müşteri yarım altın bozdurunca kasadan TL çıkar; tek işlem satırı hem altın hem nakit stok hareketi üretir (kitapçık §5.1).
• Marj ve vergi: Döviz satışında maliyet ile satış farkı her satırda saklanır; BSMV nakit tarafında hesaplanır (TERM-BSMV).

Gerçek örnek

Kitapçık §5.2 gerçek fişi (anonim): müşteri 65 USD aldı; NAKİT ekranı, ÇIKIŞ, PEŞİN; pano satış kuru 26,15; tutar 1.703,14 TL.

Defter etkisi: kasaya +1.703,14 TL, kasadan −65 USD; bakiye defteri yok (peşin). 65 × 26,15 = 1.699,75 TL'dir; tutarın 1.703,14 olması binde 2 BSMV'nin tutara eklendiğini gösterir (1.699,75 × 1,002 = 1.703,15; kuruş farkı yuvarlama — DERIVED hesap, bkz. Teknik).

Hesaplama örneği

Tutar (döviz satışı)  = Miktar × Satış kuru
BSMV (hariç modeli)   = Tutar × 2 ÷ 1000        (TERM-BSMV: ayar "Hariç" ise tutara eklenir)
Marj                  = Satış − Maliyet          (maliyet = Miktar × alış/maliyet kuru)
Kasa etkisi (peşin)   = +Tutar TL, −Miktar USD

Adım adım — 65 USD satış, satış kuru 26,15, maliyet kuru 25,93: 1. Tutar = 65 × 26,15 = 1.699,75 TL 2. BSMV = 1.699,75 × 0,002 = 3,40 TL → tahsil edilen 1.703,15 TL 3. Maliyet = 65 × 25,93 = 1.685,45 TL 4. Marj = 1.703,14 − 1.685,45 = 17,69 TL (kitapçıkla birebir)

Cari (peşin olmayan) nakit işleminde kasa hareket etmez; müşteri hesabına USD −65, TL +1.703,14 bakiyesi yazılır (kitapçık §5.3 mantığı).

ERPGOLD'daki karşılığı

Ekranlar

• NAKİT (N - NAKİT): KODU (hangi para), MİKTAR, BİRİM (karşılık), FİYAT (kur), TUTAR, VERGİ (BSMV); has/milyem/adet yoktur.
• PARİTE: iki döviz arası doğrudan takas (SEC-PARITE).
• Kart tanımı: Nakit kartı tanımlama; kasa stoğu: Nakit stokları.
• Perakende/gişe ekranı her işlemi PEŞİN ve TL yapar.

Raporlar

• Nakit Stok Hareket Raporu, Nakit Stok Özet Raporu.
• Nakit giriş/çıkış özeti, Nakit stok ekstresi.

Tablolar/kolonlar (ekran etiketleriyle)

• Nakit kartı: KOD, AÇIKLAMA, ANA BİRİM (birim listesine bağ), aktif mi.
• İşlem satırı: işlem kodu N, MİKTAR, FİYAT, TUTAR, BİRİM, kayıt anındaki USD/EUR kurları, BSMV, MALİYET, SATIŞ.

İş kuralları

• : nakit işlemi (emanet hariç) nakit stoğuna GİRİŞ'te +, ÇIKIŞ'ta − yazar.
• : NAKİT'te fiyat parite tablosundan; aynı birimde fiyat 1 ve kilitli; PEŞİN'de birim listesi nakit stoklarıdır.
• : kur farkı uyarısı (ayar eşiği).
• : peşinde birim bir nakit kartıdır, diğer tiplerde birim listesi.
• Sözlük: TERM-BIRIMID-PARA-TARAFI, TERM-ISLEM-KODU-3-NAKIT-N.

Sık karıştırılan kavramlar