Müşteri görünümü — kanonik makaleden (SEC-GRAM) türetildi; teknik ayrıntılar çıkarıldı.

Gram

Yakın sözlük terimleri: TERM-MIKTAR, TERM-PARCA-GRAMI, TERM-FIYAT-TIPI-F-TIPI. Sözlükte doğrudan "gram" maddesi yoktur (GAP-SEC-GRAM, sözlük INDEX).

Sade tanım

Gram, sektörün ağırlık birimidir: terazi ne gösteriyorsa o, gramdır. Sektörde üç farklı "gram" konuşulur ve karıştırılması en sık hataların kaynağıdır:

Söyleyiş	Anlamı
Brüt gram / terazi gramı	Parçanın alaşımıyla birlikte toplam ağırlığı
Has gram	Yalnız saf altın karşılığı (brüt × milyem) — SEC-HAS
Gram altın	Ürün adı: 995/999 saflıkta, 1–100 g arası basılı küçük külçe

ERPGOLD'da terazi gramı MIKTAR alanına girilir (TERM-MIKTAR); has program tarafından hesaplanır.

Sektörde neden var

Tartılan mal: Bilezik, zincir, hurda, külçe ve takoz gramla alınıp satılır; adetle satılan yalnız ziynet, pırlanta ve modeldir (kitapçık §2.3).
Gram fiyatı: Vitrin fiyatı "gram başına" verilir; ERPGOLD'da fiyat tipi Miktar (gram başı) budur ve döviz kurulumunda işlemlerin %98'inden fazlası bu fiyat tipiyle kaydedilmiştir (kitapçık §6, fiyat tipi dağılımı: 1.564.551 satır miktar başına).
Uluslararası köprü: Dünya fiyatı ons üzerinden gelir; 1 ons = 31,1035 g ile grama çevrilir (SEC-ONS).

Gerçek örnek

Kitapçık §5.5 gerçek fişi: 54.000 brüt gram hurda, milyem 0,995 → 53.730 has gram. Fatura tutarı 87.318.000 TL'yi brüt grama bölerseniz 1.617,00 TL, has grama bölerseniz 1.625,13 TL çıkar; iki "gram fiyatı" da doğrudur ama farklı gramı anlatır.

Adetli ürün: kitapçık §5.1'de 1 adet eski yarım altın için MİKTAR 1 yazılmış, has karşılığı 3,21 g kartın milyem alanından gelmiştir; yani adetli üründe MİKTAR alanı gram değil adet taşır (Ek C.1).

Hesaplama örneği

Parça gramından has'a ve fiyata:

Has gram   = Brüt gram × Milyem
Tutar      = Brüt gram × Gram fiyatı        (F.TİPİ = Miktar)
Tutar      = Has gram  × Has fiyatı         (F.TİPİ = Has)
Miktar     = Adet × Parça gramı             (adetli maden, TERM-PARCA-GRAMI)

Adım adım — 22 ayar 25,00 g bilezik satışı, 22 ayar gram fiyatı 2.350 TL: 1. Brüt gram = 25,00 (terazi) 2. Tutar = 25,00 × 2.350 = 58.750 TL (F.TİPİ Miktar) 3. Has = 25,00 × 0,916 = 22,90 g; has fiyatı 2.565 TL ise Tutar = 22,90 × 2.565 = 58.738,50 TL (F.TİPİ Has) — iki yol yaklaşık aynı sonucu verir, fark fiyatın yuvarlanmasındandır.

Ziynet: 5 adet çeyrek × 1,754 g (parça gramı) = 8,77 g brüt; has = 8,77 × 0,916 = 8,03 g. Parça gramı değeri TERM-PARCA-GRAMI'dan; diğer ziynet gramları için bkz. SEC-ZIYNET.

ERPGOLD'daki karşılığı

Ekranlar

MADEN, HURDA: MIKTAR (gram), ADET, F.TIPI (Ad / Miktar / Oz / Has).
TAKOZ GİRİŞİ: MİKTAR brüt takoz gramı, ÇEŞNİ numune gramı.
TAŞ: MIKTAR gram veya karat olabilir; kart belirler.
Perakende ekranında F.TİPİ ayara bağlı gelir.

Raporlar

Maden Stok Hareket ve Maden Stok Özet: devir/giren/çıkan miktar (gram), adet ve has ayrı kolonlarda.
Metrik uyarısı: gram (brüt) ile has karıştırılırsa %8–%40 hata (MET-HAS).

Tablolar/kolonlar (ekran etiketleriyle)

İşlem satırı: MIKTAR (iki ondalık), ADET, F.TIPI.
Maden kartı: ADETLE Mİ bayrağı ve PARÇA GRAMI (sabit birim miktarı).

İş kuralları

: hurda peşin F.TİPİ, ayardaki "peşin kur tipi" Miktar ise gram başı, değilse has başı gelir.
: 30 gramın üstündeki takoz girişinde otomatik etiket basılır.
Miktar = 0 ile kayıt yasaktır; istisnalar hizmet, borç, pırlanta, virman (TERM-MIKTAR).

Sık karıştırılan kavramlar

Çift	Fark
Brüt gram ↔ Has gram	Brüt terazi ağırlığı, has saf altın karşılığıdır; raporda toplanabilir olan yalnız has'tır.
Gram ↔ Adet	Ziynet, pırlanta ve model adetle işlem görür; MİKTAR alanı bu ürünlerde adet (veya adet×parça gramı) taşır.
Gram altın (ürün) ↔ Gram (birim)	"Gram altın" 995/999 basılı küçük külçe ürünüdür; birim olarak gram her ürünün ağırlığıdır.
Gram fiyatı ↔ Has fiyatı	Gram fiyatı ayara özgüdür (22 ayar gramı), has fiyatı ayardan bağımsız tek fiyattır.