Müşteri görünümü — kanonik makaleden (SEC-GIRIS) türetildi; teknik ayrıntılar çıkarıldı.

Giriş

Kanonik tanım: TERM-ISLEM-TURU-0-GIRIS-G · yön alanı: TERM-ISLEM-YON

Sade tanım

Giriş, malın ya da paranın işletmeye girmesidir: müşteri tezgâha altın, döviz veya TL bıraktı, biz aldık. Kuyumcu ve döviz bürosunda her işlemin yönü işletmenin gözüyle söylenir; müşteri "altın sattım" derken işletme "GİRİŞ yaptı" der (kitapçık §2.4).

Giriş, işlem yön kodlarından 0'dır ve işaret olarak artı (+) taşır: stoğa ekler, müşteriyi alacaklandırır. Aynı aileden ALIŞ (4) ve ALACAK (2) yönleri de "giriş tarafı" sayılır; veride yalnız 0 ve 4 kullanılmıştır (kitapçık §3.3).

Sektörde neden var

Yön tek kelimeyle söylenir: Tezgâhta "aldım/sattım" yerine "giriş/çıkış" denmesi, ürün ne olursa olsun (altın, dolar, taş, hizmet) aynı sözcüğün kullanılmasını sağlar.
Stok ve bakiye aynı anda değişir: Giriş hem kasadaki malı artırır hem de (cari işlemse) müşterinin alacağını yazar; yön bilinmeden stok kaydı da bakiye kaydı da doğru yazılamaz.
Renk ve seri: Ekranda giriş yönü yeşil başlıkla gösterilir ve giriş serisi ayrı sıra numarası alır; vezne bir bakışta yönü görür (, ).
Mevzuat bildirimi yöne bağlıdır: Döviz bürosunda müşteriden döviz alımı ile satımı ayrı raporlanır (TERM-BTRANS).

Gerçek örnek

Kitapçık §5.1 gerçek fişi (30.06.2023, hesap anonim): müşteri 1 adet eski yarım altın bozdurdu. Vezne MADEN ekranında GİRİŞ seçti, adet 1, fiyat 5.040 TL, PEŞİN.

Alan	Değer	Okunuşu
Yön	GİRİŞ (0)	Altın işletmeye girdi — aldık
Miktar / adet	1 / 1	Adetli ürün
Adet başı has	3,21 g	Yarım altının has karşılığı
Tutar	5.040 TL	Kasadan müşteriye ödenen

Tek satırdan iki stok hareketi doğdu: yarım altın +1 (kasaya girdi), TL −5.040 (kasadan çıktı). Bakiye yazılmadı çünkü işlem peşindi (SEC-PESIN). Aynı işlem cari olsaydı müşteri 3,21 g has alacaklı olurdu.

Hesaplama örneği

Stok etkisi (giriş)     : +Adet, +Miktar, +Has           
Nakit etkisi (peşin)    : −Tutar  (kasadan para çıkar)    
Bakiye etkisi (cari)    : −Has, −Tutar  → müşteri ALACAKLI

Adım adım — müşteri 100 g 22 ayar hurda getirdi, cari hesaba, işçilik yok: 1. Has = 100 × 0,916 = 91,6 g 2. Stok defteri: +100 g miktar, +91,6 g has (kasa stoğu arttı) 3. Bakiye defteri: HAS birimi −91,6 → bakiye kartında ALACAK 91,6 (yeşil) 4. Bakiye defterinde eksi işaret "biz müşteriye borçluyuz" demektir; ekranda ALACAK sütununda mutlak değeri görünür.

ERPGOLD'daki karşılığı

Ekranlar

Her işlem ekranının üstündeki İŞLEM alanı: MADEN, HURDA, NAKİT, HİZMET ekranlarında GİRİŞ/ÇIKIŞ; TAKOZ GİRİŞİ ayrı ekrandır.
Ana kapsayıcı: İŞLEM (genel form); tezgâh ekranı CARİ İŞLEMLER.
HİZMET ekranında giriş = gider (kitapçık §4.1); şube (provizyon) hesabında yön ÇIKIŞ'a kilitlidir, giriş seçilemez.

Raporlar

Maden/nakit stok hareket raporları (, , ) giriş satırlarını artı gösterir; MadenGirisCikisRaporu.
Metrik: giriş yönü alış hacmine sayılır — MET-ALIS (0 ile 4 ayrı sayılmaz).

İş kuralları

: çift numaralı yönler (0/2/4) yeşil, tek numaralılar kırmızı.
: maden/hurda/model girişinde bakiye satırı eksi (müşteri alacaklı); : çevir/vadeli/hizmette işaret tersine döner.
, : girişte stok artı; : peşin girişte nakit stoğundan tutar düşer.
: genel stokta girişte kartın alış fiyatı gelir.
Enum: .

Sık karıştırılan kavramlar

Çift	Fark
Giriş ↔ Alış	Aynı taraf, iki ad: GİRİŞ (0) maden/nakit ekranlarının, ALIŞ (4) vadeli/parite ekranlarının sözcüğüdür; raporda birlikte sayılır (SEC-ALIS).
Giriş ↔ Alacak	ALACAK (2) çevir ekranının giriş-tarafı seçeneğidir; veride kullanılmaz, çevirde "alacağı çevir" anlamındadır (SEC-ALACAK).
Giriş (işletme) ↔ Müşterinin "aldım" demesi	Müşteri altın aldıysa işletme için ÇIKIŞ'tır; yön daima işletme gözüyle yazılır (kitapçık §2.4, ).
Giriş ↔ Takoz girişi	Takoz girişi ayrı ekran ve ayrı akıştır (kart + işlem); stok defterinde adet olarak +1 yazılır (SEC-TAKOZ).
Giriş ↔ Transfer girişi	Şubeler arası transfer girişi alış değildir, stok defterine ayrı bölümle yazılır (TERM-TRANSFER).