Müşteri görünümü — kanonik makaleden (SEC-EMTIA) türetildi; teknik ayrıntılar çıkarıldı.
Emtia
Kanonik tanım: TERM-EMTIA
Sade tanım
Emtia, genel ticarette "alınıp satılan mal, ticari eşya" demektir; finans dilinde ise altın, gümüş, petrol gibi standart, borsada işlem gören hammaddeleri anlatır (commodity). Kuyumcu/döviz sektöründe kelime iki farklı işte kullanılır:
- ERPGOLD anlamı (dar): Altın, hurda, nakit dışında alınıp satılan ikincil mallar — gümüş külçe, pul, madeni ürün, ambalaj, promosyon malzemesi. Ayrı bir kart listesi, tek fiyat ve tek birimle izlenir; alış/satış fiyatı ayrımı yoktur (SCR-IFEMTIA, TERM-EMTIA).
- Finans anlamı (geniş): Altın ve dövizin kendisi bir "emtia"dır; ERPGOLD'un vadeli tutar formülünde "emtia" kelimesi bu anlamda, miktar × katsayı ara değeri olarak geçer.
Bu makale birinci anlamı esas alır; ikinci anlam için SEC-VADELI.
Sektörde neden var
- Ana ürün dışı kalemler: Kuyumcu takı kutusu, temizleme solüsyonu, gümüş külçe, saat kayışı gibi kalemleri de satar; bunları has ve milyemle izlemek anlamsızdır.
- Basit fiyatlama: Emtia için tek fiyat, tek birim yeter; kur, has, işçilik kavramı yoktur.
- Masraf kalemleri: Emtia kartında harç, komisyon ve diğer alanları vardır (kitapçık §6, emtia kartı) — ithal ürünlerde gümrük/komisyon takibi için tasarlanmış görünür (DERIVED).
- Bilanço ayrımı: Emtia stoğu altın pozisyonuna girmez; ayrı bilanço görünümü için bir emtia bilanço ekranı vardır (kullanılmayan aday — Teknik bölüm).
Gerçek örnek
Kitapçık gerçek bir emtia fişi vermez; döviz kurulumunda emtia kartı boştur (0 satır, kitapçık §6). Tutarlı kendi örneğimiz:
Emtia kartı GUM-KULCE-1KG: gümüş külçe 1 kg 999, fiyat 28.000 TL, birim TL.
| Alan | Değer |
|---|---|
| KODU | GUM-KULCE-1KG |
| MIKTAR | 5 |
| FIYAT (karttan) | 28.000 TL |
| BIRIM | TL |
| TUTAR | 140.000 TL |
Kayıt: işlem kodu E (emtia), ÇIKIŞ (satış). Bu işlem stok defterine yazılmaz; yalnız cari bakiyeyi (veya peşinse kasayı) etkiler. Gümüş külçeyi has/gümüş bakiyesiyle izlemek isteyen işletme emtia değil gümüş takoz/maden kartı kullanmalıdır (SEC-KULCE).
Hesaplama örneği
Tutar = Miktar × Fiyat (F.TİPİ yok; kart fiyatı tek)
Fiyat = Tutar ÷ Miktar (TUTAR elle girilirse fiyat geri hesaplanır)
Maliyet (ithal ürün, kart alanları) = Fiyat + Harç + Komisyon + Diğer
Adım adım — 5 adet gümüş külçe, 28.000 TL: 1. Tutar = 5 × 28.000 = 140.000 TL 2. Kullanıcı TUTAR'ı 138.000 yazarsa fiyat = 138.000 ÷ 5 = 27.600 TL (ekran fiyatı geri hesaplar) 3. Kartta harç 500 + komisyon 300 + diğer 200 tanımlıysa kalem maliyeti = 28.000 + 1.000 = 29.000 TL (kart alanı; kâr raporuna yansıyıp yansımadığı doğrulanmadı — GAP)
ERPGOLD'daki karşılığı
Ekranlar
- EMTİA (E - EMTIA): KODU, MIKTAR, BIRIM ve FIYAT karttan, TUTAR; miktar/fiyat değişince tutar, tutar değişince fiyat hesaplanır.
- Kart tanımı: Emtia Tanımlama (menü: Emtia Stokları / Emtia Tanımlama — kitapçık §6 menü haritası).
- Emtia bilanço: Emtia bilanço ekranı — yaşam döngüsü "kullanılmayan aday", işlev açıklaması GAP.
Raporlar
- Emtiaya özel menü raporu wiki'de tanımlı değil; emtia işlemleri stok defteri üretmediğinden stok raporlarında görünmez, işlem listesi ve bakiye raporlarında ( Bakiye Ekstresi) izlenir.
Tablolar/kolonlar (ekran etiketleriyle)
- Emtia kartı: KOD, AÇIKLAMA, GRUP KODU, KATEGORİ, FİYAT, BİRİM, HARÇ, KOMİSYON, DİĞER (13 alan).
- İşlem satırı: işlem kodu E, MIKTAR, FIYAT, BIRIM, TUTAR; milyem/has/adet alanları kullanılmaz.
İş kuralları
- : emtia işlemi stok hareketi üretmez.
- : peşin/cari defter davranışı.
- Sözlük: TERM-ISLEM-KODU-13-EMTIA-E.
Sık karıştırılan kavramlar
| Çift | Fark |
|---|---|
| Emtia (ERPGOLD) ↔ Emtia (finans) | ERPGOLD'da altın dışı ikincil mal; finansta altın/döviz dahil borsa malı. |
| Emtia ↔ Maden | Maden has/milyem/kurla izlenir ve pozisyona girer; emtia tek fiyatlı maldır ve pozisyona girmez. |
| Emtia ↔ Hizmet | Hizmet fiziksel olmayan kalemdir (kargo, ekspertiz); emtia fiziksel maldır — ikisi de stok defteri üretmez. |
| Gümüş külçe (emtia) ↔ Gümüş takoz/maden | Emtia olarak izlenirse gram/has yoktur; gümüş bakiyesi istenirse takoz veya maden kartı kullanılır. |
| Emtia stoğu ↔ Stok defteri | Emtia işlemi stok defterine yazılmaz; "stok" yalnız işlem listesinden türetilebilir. |
