Birim Tanımlama Ekranı

Sınıf: FrmBirimEkle · Modül: MOD-SISTEM · Türetildiği: ERPPRO.FormEditBase · Yaşam döngüsü: ACTIVE_CRITICAL · Kapsam: ERPGOLD_CORE

Nedir?

Birim tanımlama penceresidir: sistemin para ve maden birimlerini (TL, USD, EUR, HAS, GUM, PLT, PLD ve müşteriye özgü diğerleri) Sistem.Birimler tablosuna açar [SOURCE_CODE:ERPPRO/Form/Tanımlamalar/Sistem/FrmBirimEkle.vb:1-48] [DB_OBJECT:Sistem.Birimler]. Birim, ERPGOLD'da "paranın tarafı"dır: her işlemin BirimId'si, her bakiye satırının birimi, kur listesinin satırları ve bilanço birimi bu tablodan gelir [DOCUMENT:kitap#Ek B — Birim sistemi] [DOCUMENT:18_Glossary/TERM-BIRIM.md]. Bir birim metal (has hesabına girer), hesaplanmış (başka bir birimin çarpanla türevi; ör. ONS = HAS × çarpan) ya da sabit (bakiyesi sıfır olsa da bakiye kartında görünsün) olarak işaretlenebilir [DOCUMENT:09_CodeArchitecture/CONFIGURATION.md#cfg-birim-isstatic].

Ne zaman kullanılır?

• Kurulumda temel birimler açılırken ve yeni bir döviz/maden birimi işleme alınırken (V2 örnek DB'de 133 birim) [DOCUMENT:kitap#4.2].
• Bakiye kartında bir birimin bakiyesi sıfırken de görünmesi istendiğinde (Sabit) [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-021.md].
• Ons gibi türetilmiş bir birimin çarpanı yanlış geldiğinde (Computed + Carpan) [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-022.md].

Adım adım kullanım

1. ANA MENÜ ▸ Tanımlamalar ▸ Sistem Tanimlari ▸ Birim Listesi; listede YENİ KAYIT ya da satır seçip KAYIT DÜZELT.
2. Kodu (kısa kod, ör. USD) ve Acıklama yazılır; Sıra No ile listelerdeki sırası verilir.
3. Kıymetli maden ise Metal işaretlenir (has hesabına ve maden kartlarının Ana Birim listesine girer) [SOURCE_CODE:ERPPRO/Form/Tanımlamalar/Stok/FrmMadenEkle.vb:10].
4. Birim başka bir birimden hesaplanacaksa Computed işaretlenir; o anda açılan kaynak birim listesinden birim seçilir ve Carpan girilir [SOURCE_CODE:FrmBirimEkle.vb:4-12].
5. Bakiye kartında her zaman görünsün isteniyorsa Sabit işaretlenir.
6. Kayıt; ardından Ctrl+F5 (Sistem Yenile) — tanım tabloları belleğe bir kez yüklenir, yeni birim aksi hâlde listelerde çıkmaz [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-020.md] [DOCUMENT:12_Support/Playbooks/PB-039.md].
7. Yeni birimin kuru Kur Giriş Ekranı'nda girilmelidir; kur yoksa fiyat 0 gelir [SCREEN:SCR-FRMKURGIRISEKRANI].

Alanların anlamı

Kolon anlamları kitapçık §8.3 ve TBL-SISTEM.BIRIMLER makalesindendir [DOCUMENT:kitap#8.3.5 Birim Tanımlama Ekranı] [DB_OBJECT:Sistem.Birimler].

Hesaplama / doğrulama mantığı

• Ekranda doğrulama mesajı yoktur; Computed kapalıysa ComputedBirimId 0 yazılır, çarpan dikkate alınmaz [SOURCE_CODE:FrmBirimEkle.vb:31-45].
• Kur listesi (Sistem.GetKurListesi) hesaplanmış birimleri Computed='True' olarak işaretler; Kur Giriş Ekranı bunları listelemez, kur kaynak birimden çarpanla türetilir [SOURCE_CODE:ERPPRO/Form/Genel/FrmKurGirisEkrani.vb:24].
• Aynı kodun iki kez tanımlanmasını ekran engellemez; raporlarda aynı birim iki satır çıkar [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-023.md] [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-131.md].

Stok / bakiye / rapor etkisi

Defter etkisi yok — tanım ekranı. Ancak birim; bakiye kartı sütunları, kur listesi satırları, pozisyon ve bilanço raporlarının kırılımı olduğundan yanlış/çift tanım rapor satırlarını doğrudan bozar [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-131.md] [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-125.md].

Sık yapılan kullanıcı hataları

• Yeni birim listelerde çıkmıyor — Sistem Yenile yapılmamış [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-020.md].
• Bakiyesi olmayan birim hesap kartında görünmüyor (veya görünmesi isteniyor) — Sabit işareti [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-021.md].
• Yeni birimin kuru yanlış çarpanla geliyor — Computed/Carpan ayarı [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-022.md].
• Aynı birim listede iki kez var — çift kod; SQL'den düzeltilir [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-023.md] [DOCUMENT:12_Support/Playbooks/PB-040.md].
• Vadeli birimlerin sırası değiştirilmek isteniyor — Sıra No [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-031.md].

İlgili ticket temaları

• PRB-TANIMLAMA-000; zincirler SYM-TANIMLAMA, SYM-POZISYON, SYM-VADELI.
• Playbook: PB-040.

Müşteri varyasyonları

Bilinen ekran farkı yok. Birim seti kuruluma göre değişir: döviz bürosu ağırlıklı V2'de 133 birim, kuyumcu kurulumunda HAS/GUM/PLT/PLD metal birimleri belirleyicidir [DOCUMENT:kitap#4.2] [DOCUMENT:kitap#9.3].

Kim kullanır? Nereden açılır?

• ANA MENÜ ▸ Tanımlamalar ▸ Sistem Tanimlari ▸ Birim Listesi
• Liste ekranındaki Ekle/Düzenle: AIO.Sistem.Birim.FormEditBase → bu form

Yaşam döngüsü kanıtı

ACTIVE_CRITICAL — ANA MENÜ: Tanımlamalar ▸ Sistem Tanimlari ▸ Birim Listesi; DAO FormEditBase hedefi: AIO.Sistem.Birim

Alanlar → veritabanı

Kullanıcı olayları

Okuduğu / yazdığı tablolar (kod içi SQL, statik)

Kullandığı DAO / iş sınıfları

AIO.Sistem.Birim

Bilinen kusurlar / dikkat

• Kayıtlı kusur yok.

Kaynaklar

• SOURCE_CODE:ERPPRO/Form/Tanımlamalar/Sistem/FrmBirimEkle.Designer.vb
• SOURCE_CODE:ERPPRO/Form/Tanımlamalar/Sistem/FrmBirimEkle.vb
• DERIVED:docs/knowledge-base/screens/FrmBirimEkle.md (KB-docs statik analiz)
• DERIVED:kb_src/erppro/scan.json (olay/SQL/çağrı)

Bilinmeyenler

• Hangi sürümde eklendiği: VERSION_UNKNOWN (GAP-CODE-VERSION-DATE).