Kanonik tanım: TERM-MODEL
Sade tanım
Sektörde model, belirli bir tasarımın (kalıbın) adıdır: "M-1042 nolu yüzük", "burgu bilezik modeli". Kuyumcu modeli kalıbından çoğaltır; her parça o modelin bir örneğidir. Kitapçık §2.3: "Model / mamul — işlenmiş takı — adet + gram + işçilik."
ERPGOLD'da model, numaralı tek parça mamulün kartıdır: bir yüzük, bir kolye ucu, bir takı numunesi. Kart adet bazlıdır (adet her zaman 1), bağlı olduğu ayar madeninin milyemi ve hası izlenir, işçiliği kartta tanımlıdır (SCR-IFMODEL). Aynı modelden ikinci parça için ikinci kart açılır.
Sektörde neden var
- Mamulün kimliği: Altın gramı aynı olan iki yüzük farklı işçilik ve fiyat taşır; fark modeldedir.
- Vitrin ve sayım: Perakende kuyumcu vitrinini model bazında sayar; "hangi parça satıldı" sorusu gramla değil model numarasıyla cevaplanır.
- Üretim ve sipariş: Atölye, modelin reçetesi (ayar, gram, taş, işçilik) üzerinden sipariş alır; ERPGOLD'un sipariş/üretim modülünde model kartı, kalıp ve reçete tanımları vardır (kitapçık §4.5).
- Has bakiyesi: Model satıldığında içindeki has müşterinin HAS bakiyesine (NORMAL tip) yansır; ürün "adet" gibi görünse de arkada has konuşulur.
Gerçek örnek
Kitapçık gerçek bir model fişi vermez; tutarlı kendi örneğimiz:
Model kartı MDL-2047: 14 ayar yüzük, 4,20 g, milyem 0,585, çıkış işçiliği 800 TL (adet başı), işçilikli kart.
| Alan | Değer |
|---|---|
| ADET | 1 (sabit) |
| MİKTAR | 4,20 g |
| MİLYEM | 0,585 |
| HAS | 2,457 g |
| Has fiyatı (o gün) | 2.500 TL |
| Altın değeri | 6.142,50 TL |
| İşçilik | 800 TL |
| Tutar | 6.942,50 TL |
Kayıtta stok hareketi modelin bağlı olduğu 14 ayar maden kartına yazılır (−1 adet, −4,20 g, −2,457 has) (BR-STOK-005); model kartı "elde yok" durumuna geçer.
Hesaplama örneği
Has = Miktar × Milyem (ayar kartından)
Altın değeri = Has × Has fiyatı
ÇIKIŞ tutarı = Altın değeri + Çıkış işçiliği × (adet veya gram)
GİRİŞ işçilik = (Tutar − Altın değeri) ÷ maliyet birimi fiyatı (BR-MALIYET-001, model için aynı)
Adım adım — MDL-2047 satışı: 1. Has = 4,20 × 0,585 = 2,457 g 2. Altın değeri = 2,457 × 2.500 = 6.142,50 TL 3. İşçilik (adet başı) = 800 × 1 = 800 TL 4. Tutar = 6.142,50 + 800 = 6.942,50 TL 5. Kâr raporu için maliyet: alış has fiyatı 2.450 ile 2,457 × 2.450 = 6.019,65 + giriş işçiliği 500 = 6.519,65 TL → kâr 422,85 TL
İşçiliksiz kartta ÇIKIŞ'ta doğrudan kartın Satış fiyatı gelir, fiyat tipi adet başıdır (BR-MODEL-001).
ERPGOLD'daki karşılığı
Ekranlar
- MODEL (M - MODEL): ADET=1 kilitli; MILYEM ve HAS gösterilir; giriş/çıkış işçiliği ya da maliyet/satış fiyatı karttan.
- Kart tanımı: Model tanımlama, model fiyatı: Model fiyat tanımlama, model kartı (sipariş): Model kartı (sipariş) tanımlama.
- Sayım: Model sayım.
Raporlar
- Model hareketleri bağlı ayar kartı üzerinden maden raporlarına düşer: Maden Stok Hareket, Maden Stok Özet.
- Sipariş kataloğu: RFN-REPORTS.SIPARISKATALOGU.
- Modele özel ayrı bir menü raporu wiki'de tanımlı değil (GAP, Teknik bölüm).
Tablolar/kolonlar (ekran etiketleriyle)
- Model kartı: KOD, bağlı AYAR (maden kartı), MİKTAR (gram), MİLYEM, GİRİŞ/ÇIKIŞ İŞÇİLİĞİ ve türü (adet/gram), MALİYET, SATIŞ, işçilikli mi bayrağı.
- İşlem satırı: işlem kodu R (model), ADET 1, MİKTAR, MİLYEM, HAS, İŞÇİLİK.
İş kuralları
- BR-STOK-009: elde varsa giriş, yoksa çıkış yapılamaz ("Bu Model Elinizde Mevcut/Yok").
- BR-STOK-005: stok hareketi ayar madenine yazılır.
- BR-MODEL-001: fiyat kaynağı; kayıtta milyem = kart milyemi, vade +2 gün.
- BR-MALIYET-001: model için maden maliyet mantığı ayar kartı üzerinden.
Teknik (AIFASOFT içi)
Bu alt başlık müşteri görünümünde gizlenir. - TBL-STOK.MODEL (StokId → ayar maden kartı), TBL-SIPARIS.MODELKARTI (üretim tarafı model kartı), TBL-STOK.STOKHARAKETLERI (StokTipi 1 üzerinden). - CTR-SEC-MODEL-01: TERM-MODEL "adet bazlı çalışır" der; SCR-IFMODEL "ADET her zaman 1, tekil nesne" der. İkisi uyumlu ama farklı vurgu: model kartı adet sayacı değil, tek parça kimliğidir; çok adetli mamul için maden kartı/varyant kullanılır. Sözlük tanımı netleştirilmeli. - GAP-SEC-MODEL-01: İki ayrı "model kartı" (stok tarafı ve sipariş/üretim tarafı) arasındaki ilişki wiki'de belgelenmemiş. - GAP-SEC-MODEL-02: Modele özel rapor fonksiyonu bulunamadı; model kâr analizi hangi rapordan yapılıyor bilinmiyor.
Sık karıştırılan kavramlar
| Çift | Fark |
|---|---|
| Model ↔ Maden kartı | Maden kartı bir ürün sınıfıdır (22 ayar bilezik, gramla çok adet); model tek bir parçanın kartıdır. |
| Model ↔ Varyant | Varyant maden kartının alt seçeneğidir (ölçü/renk); ERPGOLD işlem satırındaki "varyant" alanı ise karşı işlem bağıdır (TERM-VARYANT). |
| Model ↔ Pırlanta kartı | Pırlanta kartı taşlı ürünü karat/sertifika ile izler; model altın mamulü ayar/has ile izler (SEC-PIRLANTA). |
| Model (stok) ↔ Model kartı (sipariş) | Stok modeli eldeki parçadır; sipariş model kartı üretilecek tasarımın reçetesidir. |
| Model ↔ Kalıp | Kalıp üretim aracıdır, model ondan çıkan tasarım/parçadır. |
Mevzuat
- Mamul takı satışında etiket/fatura üzerinde ayar, gram ve işçilik bilgisi beklenir; tüketici mevzuatı ve ayar damgası kuralları uygulanır (sektör genel bilgisi). GAP-MEVZUAT: kuyumculuk ürünleri etiketleme yönetmeliği adı, madde ve tarihi doğrulanmadı.
