Üretici/atölye — ERPGOLD Wiki

Sözlükte ayrı "atölye" maddesi yoktur (GAP-SEC-ATOLYE-01); kavramlar: SEC-ISCILIK, SEC-MODEL, SEC-HURDA. Üst tür: SEC-KUYUMCU. Modül: MOD-URETIM.

Ne iş yapar

Has ya da ayarlı altını takıya çevirir: döküm, pres, tel çekme, cila, mıhlama gibi bölümlerden geçirerek bilezik, zincir, alyans, yüzük üretir. Müşterisi toptancı ve perakende kuyumcudur; çoğu atölye fason çalışır — altını müşteri verir, atölye işçilik alır (az §1.1'deki toptancı tanımının "işleyip yarı mamul üretir" kısmı; SECTOR_KNOWLEDGE). Fiyatı iki parçadan oluşur: içindeki altın + işçilik (az §1.4 "takı / yarı mamul").

Günlük akış

Saat	Ne olur	Program tarafı
Sabah	Has kuru; günün üretim siparişleri ve bölüm bakiyeleri kontrol edilir	Kur listesi; üretim bölüm bakiyeleri (kitapçık §4.5)
Sabah	Müşteriden (toptancı) has/hurda gelir, cari hesaba yazılır	HURDA / MADEN GİRİŞ, NORMAL
Gün içi	Sipariş: model, ayar, adet/gram, teslim tarihi	SİPARİŞ GİRİŞ; model/parça/reçete kartları
Gün içi	Has eritilir, ayarı düşürülür (995 → 0,916 alaşım), bölümlere çıkış; her bölümün adet/gram bakiyesi tutulur	Üretim işlemleri, Eritme, Ayar çevirici
Gün içi	Bölümden dönen mamul tartılır; fire ve ramat (talaş, toz) hesaplanır	Üretim hareketi: bölümden giriş, fire
Gün içi	Mamul müşteriye teslim: gram × milyem has olarak düşer, işçilik ayrı kalem (milyem ya da para)	MADEN ÇIKIŞ + İŞÇİLİK alanı; numaralı tek parçada MODEL
Akşam	Bölüm bakiyeleri toplamı = elde olması gereken has; sayım farkı = fire/kayıp	Bölüm bakiye raporu, sayım
Ay sonu	Müşterilerle has mutabakatı; ramat rafineriye gider (SEC-RAFINERI)	Mutabakat; HURDA çıkış / takoz

Gelir modeli ve riskler

İşçilik: ana gelir. Gram başına milyem (0,916 + 0,050 = 0,966) ya da gram/adet başına TL-USD olarak alınır; "has'tan düş / nakit al / madenden düş" seçenekleri (az §1.5).
Fire ve ramat: işleme sırasında kaybolan altın; bölüm bazında fire/ramat oranı tanımlanır. Ramat toplanıp rafine edilir; fire kontrol edilmezse kâr erir (SECTOR_KNOWLEDGE; bölüm kartında fire/ramat oranı alanı — TBL-URETIM.BOLUMLER).
Pozisyon: fason çalışan atölyenin pozisyonu küçüktür (altın müşterinin); kendi malıyla üreten atölye stok pozisyonu taşır (SEC-POZISYON).
Cari risk: işçilik alacağı has olarak birikir; toptancıyla ay sonu mutabakat.
Kayıt riski: işçiliği miktarın içine katarak (gramı fazla yazarak) girmek en yaygın hatadır, stok sayımını bozar (az §1.5).

ERPGOLD'daki karşılığı

Varyant: KUYUMCU_VARIANT; üretim/sipariş modülü ERPGOLD_CORE'da vardır ama yalnız kuyumcu kurulumunda veri taşır (MOD-URETIM: Sipariş 18 ekran, Üretim 9 ekran — kitapçık §4.5).
Sipariş tarafı: model kartı (bağlı ayar, milyem/has, fire, işçilik), parça kartı (kalıp, üretim yöntemi pres/döküm), reçete, takım, kalıp, katalog, paket, sipariş ve üretim siparişi (TBL-SIPARIS.MODELKARTI). Pazaryeri siparişleri ayrı ekrandan gelir (Net sipariş, INT-NET-SIPARIS).
Üretim tarafı: atölye bölümleri (döküm, cila, mıhlama, tezgâh), bölüme çıkış / bölümden giriş / fire hareketleri; bölüm bakiyeleri otomatik türetilir (kitapçık §4.5).
Mamul teslimi cari işlem ekranından yapılır: MADEN (adet + gram + işçilik) ya da numaralı tek parça için MODEL (WF-MODEL-ISLEM).
Fason işçilik TL olarak alınacaksa süreç dokümanı: PROC-113.

Teknik (AIFASOFT içi)

Bu alt başlık müşteri görünümünde gizlenir. - Kuyumcu kurulumunda Uretim.UretimIslemleri yalnız 15 satır, Uretim.Bolumler 3 satır (2025-01) — üretim modülü canlıda neredeyse kullanılmamış; kart-hizmet profili (103 hizmet/işçilik kartı) işçiliğin cari işlem satırında izlendiğini gösterir. GAP-SEC-ATOLYE-02: üretim modülünün hangi kurulumda gerçekten kullanıldığı bilinmiyor. - Uretim.UretimIslemleri üzerindeki TrBakiyeHesapla tetikleyicisi bölüm bakiyelerini türetir (kitapçık §4.5). - Üretim ekranlarının işlev açıklaması kaynaklı değil (GAP-AMAC: SCR-FRMURETIMISLEMLERI, SCR-EDITERITME ORPHAN_CANDIDATE, SCR-AYARCEVIRICI). - Kuyumcu kurulumunda kitapçık §9.5'teki takoz girişi bir atölye hesabından yapılmıştır (hesap adı anonim): atölye → rafineri zinciri veride görünür.

Tipik ekranlar

MADEN — mamul teslimi, İŞÇİLİK alanı; HURDA — has/hurda alımı, ramat çıkışı.
MODEL — numaralı tek parça mamul.
SİPARİŞ GİRİŞ, Model kartı, Parça kartı, Reçete, Kalıp, Takım, Katalog, Paket.
Üretim işlemleri, Üretim bölümü ekle, Üretim siparişi, Parti ekle, Eritme.
VİRMAN — bölüm/şube arası has aktarımı.

Tipik raporlar

Sipariş raporu ve katalog (RFN-REPORTS.SIPARISRAPORUFILTRELI, RFN-REPORTS.SIPARISKATALOGU).
Maden Stok Ciro (RPT-6) — satışlar has'a çevrilmiş işçilikle; Maden Satış Kâr (RPT-37).
Bakiye Ekstresi (RPT-1) — müşterilerin has/işçilik bakiyeleri; Masraf Raporu (RPT-27) — hizmet kalemleri.
GAP-SEC-ATOLYE-03: bölüm bakiyesi / fire raporu için menü raporu bulunamadı; üretim raporları ekran içi görünümlerdedir.

Kurulum örneği

Kuyumcu/rafineri kurulumu (2 şirket, 10 şube): 127 maden kartı ve 103 hizmet (işçilik) kartı; işçilik yoğun profil (kitapçık §9.1). Üretim modülü tabloları neredeyse boş (15 üretim hareketi, 3 bölüm) — atölye işi bu kurulumda cari işlem ekranlarıyla yürütülmüş. Müşteri kimliği yazılmaz.

Bu işletme türünün en sık destek konuları

Ticket verisi işletme türünü etiketlemez (GAP-SEC-BTYPE-TICKET-01); atölyenin ekranlarına denk gelen temalar (Problem temaları):

Tema	Çağrı	İlgili playbook
Maden / hurda / işçilik / milyem	24	PB-058 maden maliyeti, PB-059 TL işçilik, milyem siliniyor
Bakiye / stok tutmuyor	710	PB-028; işçiliğin gramın içine yazılması
Tanımlama	686	PB-057 maden kartı, milyem kilitli
Model / ekran tuzakları	—	PB-063 model/pırlanta/GENEL/EMTİA
Yazıcı / etiket	1.223	PB-026 model etiketi

Mevzuat

İmalatçı kuyumcular için ayar damgası/işaretleme, MASAK yükümlülükleri geçerlidir; fatura/e-belge yükümlülüğü işletme türüne ve güncel mevzuata göre değişir (GAP-MEVZUAT) — kuyumcu ERPGOLD üzerinden e-Fatura kesmez; işçilik faturasında KDV %20 uygulaması e-belge tarafında görülür (INT-EDOVIZ-ISTATISTIK "maden faturasında işçilik KDV %20").
GAP-MEVZUAT: altın bedeli KDV istisnası / işçilik KDV oranının dayanağı, ayar damgası düzenlemesi ve yürürlük tarihi bu wiki'de doğrulanmadı; kesin hüküm verilmemiştir.