Pırlanta — ERPGOLD Wiki

Sade tanım

Pırlanta, kesilip parlatılmış elmastır. Değeri "4C" ile belirlenir: karat (ağırlık, 1 ct = 0,2 g), renk (D–Z), berraklık (IF, VVS, VS, SI…), kesim; ayrıca sertifika (GIA, HRD, IGI vb.) fiyatı doğrudan etkiler (sektör genel bilgisi). Pırlanta her zaman adetle işlem görür; karat toplamı adet × tek taş karatıdır.

ERPGOLD'da pırlanta kartı, taş kartından çok daha ayrıntılıdır: üç ayrı maden bileşeni (montür altını: maden, miktar, milyem), üç ayrı pırlanta grubu (adet, karat, renk, saflık), yan taşlar, maliyet kırılımı (maden, işçilik, taş, diğer), kâr oranı, satış ve etiket fiyatı; kitapçık §6 kartı 62 kolon olarak tanımlar. Yani ERPGOLD'daki "pırlanta kartı" çoğu zaman pırlantalı mamulün (yüzük, küpe) kartıdır.

Sektörde neden var

Fiyatın ana bileşeni taş: Pırlantalı yüzükte altın değeri toplamın küçük bir kısmıdır; kâr, taş maliyeti ile satış fiyatı arasındadır.
Sertifika ve fotoğraf: Her taş/parça sertifika numarası ve görseliyle izlenir; ERPGOLD ekranı kartın fotoğrafını gösterir ve kart numarasından bulur (SCR-IFPIRLANTA).
Etiket fiyatı ve kâr oranı: Perakende pırlanta etiket fiyatıyla satılır; kartta maliyet + kâr oranı → satış → etiket zinciri tutulur.
Has'a girmez: Pırlanta işlemi has bakiyesini değil, para bakiyesini ve pırlanta adet stoğunu etkiler (BR-STOK-004).

Gerçek örnek

Kitapçık gerçek bir pırlanta fişi vermez; döviz kurulumunda pırlanta kartı boştur (kitapçık §6: 0 satır). Tutarlı kendi örneğimiz:

Kart PR-0311: tektaş yüzük; montür 14 ayar 2,10 g (0,585 → 1,229 g has); merkez taş 1 adet 0,30 ct, renk G, berraklık VS1; yan taşlar 12 adet toplam 0,12 ct.

Maliyet kalemi	Değer
Maden maliyeti (1,229 × 2.500 TL)	3.072 TL
İşçilik maliyeti	1.500 TL
Taş maliyeti (0,30 ct × 1.400 USD + 0,12 ct × 300 USD = 456 USD × 32,50)	14.820 TL
Diğer (sertifika, kutu)	600 TL
Maliyet	19.992 TL
Kâr oranı %35 → Satış	26.989 TL
Etiket (yuvarlanmış)	26.990 TL

Satış: ADET 1, MİKTAR (karat) = 0,30 (tek taş karatı × adet, program hesaplar), TUTAR 26.990 TL.

Hesaplama örneği

Miktar (ct)     = Tek taş karatı × Adet                      (ekran hesaplar)
Maliyet         = Maden + İşçilik + Taş + Diğer
Satış           = Maliyet × (1 + Kâr oranı)
Program maliyeti (kayıt) = Kart maliyeti × maliyet birimi fiyatı × Adet   (BR-MALIYET-003)
Stok defteri maliyeti    = Tutar × birim kuru (TL karşılığı)              (BR-STOK-004)

Adım adım — 3 adet aynı karttan (0,30 ct) satış, kart maliyeti 615 USD, satış 830 USD, USD/TL 32,50: 1. Miktar = 0,30 × 3 = 0,90 ct 2. Maliyet = 615 × 32,50 × 3 = 59.962,50 TL 3. Satış = 830 × 3 = 2.490 USD → × 32,50 = 80.925 TL 4. Kâr = 80.925 − 59.962,50 = 20.962,50 TL

Pırlanta işlemi miktar zorunluluğundan muaftır (TERM-MIKTAR: Miktar = 0 istisnaları); adet esastır.

ERPGOLD'daki karşılığı

Ekranlar

PIRLANTA (P - PIRLANTA): KODU (kart numarası yazılabilir, fotoğraf gösterilir), ADET, MIKTAR (karat, otomatik), FIYAT (girişte maliyet, çıkışta satış), BIRIM, TUTAR.
Kart tanımı: Pırlanta Tanımlama (işlev açıklaması wiki'de GAP).

Raporlar

Pırlantaya özel menü raporu wiki'de tanımlı değil; stok defteri adet bazlı yazıldığından stok raporlarında adet izlenebilir (BR-STOK-004). GAP — Teknik bölüm.

Tablolar/kolonlar (ekran etiketleriyle)

Pırlanta kartı: KOD, MODEL, CİNSİ, TÜRÜ, ÜRETİCİ; MADEN 1–3 (kart, miktar, milyem, kur); D1–D3 pırlanta grupları (adet, karat, renk, saflık); yan taş grupları (adet, karat); MALİYET BİRİMİ/KURU, SATIŞ BİRİMİ/KURU; MADEN / İŞÇİLİK / TAŞ / DİĞER MALİYET, MALİYET, KÂR ORANI, SATIŞ, ETİKET, DURUM.
İşlem satırı: işlem kodu P, ADET, MIKTAR (ct), FIYAT, TUTAR.

İş kuralları

BR-PIRLANTA-001: girişte maliyet, çıkışta satış fiyatı ve birimi; peşinde birim nakit stoğuna çevrilir.
BR-MALIYET-003: kayıt maliyeti = kart maliyeti × birim fiyatı × adet.
BR-STOK-004: stok defterine adet; maliyet TL karşılığı.
Sözlük: TERM-ISLEM-KODU-8-PIRLANTA-P.

Teknik (AIFASOFT içi)

Bu alt başlık müşteri görünümünde gizlenir. - TBL-STOK.PIRLANTA (62 kolon; Maden1→maden kartı), TBL-STOK.STOKHARAKETLERI (StokTipi 4), TBL-CARI.ISLEMLER (IslemKodu 8). - CTR-SEC-PIRLANTA-01: BR-MALIYET-003 (uygulama: kart maliyeti × birim fiyatı × adet) ile BR-STOK-004 (tetikleyici: Tutar × birim kuru) farklı maliyet tanımı kullanır; kâr raporunun hangisini okuduğu belgelenmeli. - GAP-SEC-PIRLANTA-01: Kartın montür altını (Maden 1–3, milyem) işlem sırasında has bakiyesine yansıyor mu? BR-STOK-004 yalnız adet yazar; has yansımıyor görünüyor — doğrulanmalı. - GAP-SEC-PIRLANTA-02: Pırlanta ekranının liste fonksiyonu DB'de bulunamadı (SCR-IFPIRLANTA uyarısı); kuyumcu kurulumunda kart sayısı ölçülmedi.

Sık karıştırılan kavramlar

Çift	Fark
Pırlanta ↔ Elmas	Elmas ham taş, pırlanta kesilip parlatılmış hâlidir; ticarette "pırlanta" işlenmiş taşı anlatır.
Pırlanta ↔ Taş	Pırlanta ERPGOLD'da ayrı ekran ve karttır; diğer kıymetli taşlar TAŞ ekranındadır (SEC-TAS).
Karat (ct) ↔ Ayar	Karat ağırlık (0,2 g), ayar altın saflığıdır.
Pırlanta kartı ↔ Model kartı	Pırlanta kartı taş + montür + maliyet kırılımı taşır; model kartı altın mamulü ayar/has ile izler (SEC-MODEL).
Tek taş karatı ↔ Toplam karat	Ekrandaki MİKTAR = tek taş karatı × adet; kartta merkez ve yan taşlar ayrı tutulur.

Mevzuat

Pırlanta/elmas ithalatı ve ticareti BİST Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası (Elmas ve Kıymetli Taş Piyasası) düzenlemelerine ve ÖTV/KDV rejimine tabidir; sertifika (GIA/HRD) piyasa standardıdır, yasal zorunluluk olup olmadığı burada hüküm olarak verilmiyor. GAP-MEVZUAT: piyasa yönergesi, vergi oranı ve tarihleri doğrulanmadı.