Müşteri görünümü — kanonik makaleden (SEC-KAR) türetildi; teknik ayrıntılar çıkarıldı.

Kâr

Kanonik tanım: TERM-KAR · metrik: MET-KAR

Sade tanım

Kâr, satış değeri ile satılan malın maliyeti arasındaki farktır. Kuyumcu ve döviz bürosunda "bir kıymeti alır, biraz pahalıya satar; kazanç aradaki farktır — fark küçük, hacim büyüktür" (kitapçık §2.1). Ama bu sektörde kârın iki kaynağı vardır ve karıştırılmamalıdır:

1. İşlem kârı (marj): Döviz bürosunda alış-satış kur makası, kuyumcuda işçilik ve milyem farkı. Her işlem satırında saklanır (TERM-MARJ).
2. Pozisyon kazancı (kur farkı): Elde tutulan altın/dövizin fiyat hareketiyle değer değiştirmesi; gerçekleşmemiş, bilançoda ayrı kalem (SEC-POZISYON).

ERPGOLD her işlem satırında maliyet ve satış değeri tutar; kâr hesaplanan alandır: giriş yönünde maliyet − satış, çıkış yönünde satış − maliyet. Alışta kâr sıfırdır, kâr satışta gerçekleşir.

Sektörde neden var

• Marj küçük, hata pahalı: 65 dolarlık satışta 17,69 TL kâr (%1); yanlış kur ya da unutulan işçilik bir günün kârını siler.
• Metal fiyatı kârı gizler: Has kuru %5 yükselince stoktaki altın değer kazanır; bunu satış kârı sanmak vergiyi ve fiyatlamayı bozar — sektör metal kısmını günün kuruyla ölçer (SEC-MALIYET).
• Kâr has cinsinden konuşulur: Kuyumcu kârı TL yerine "gram has" ile ölçer; enflasyon ve kur etkisini ayıklar (maden kâr raporu kârı has kuruna böler).
• Fiyatlama: Müşteriye özel fiyat/işçilik listeleri kâr marjını hesap bazında yönetir (Hesap fiyat ekle).

Gerçek örnek

Kitapçık §5.2 gerçek fişi (30.06.2023, anonim): 65 USD peşin satış.

Kitapçık §5.1 (alış, GİRİŞ): maliyet = satış değeri = 5.040 TL → kâr 0; kazanç bu yarım altın satıldığında doğar. "Maliyet ile satış arasındaki fark kârdır ve her satırda saklanır, sonradan hesaplanmaz" (§5.2).

Hesaplama örneği

Satır kârı (çıkış/satış)  = Satış değeri − Maliyet              (hesaplanan alan; giriş yönünde Maliyet − Satış)
Dönem kârı                = Σ satış tutarı − Σ (satış miktarı × maliyet)                      (MET-KAR)
Maden kâr raporu          : Kâr (TL) ÷ has kuru = kâr (g has) ; Kâr ÷ USD kuru = kâr (USD)   (maden kâr raporu fonksiyonu)
Bilanço kâr/zarar         = TOPLAM − DEVİR  (pozisyon değerlemesi dahil)                      
Kur farkı                 = pozisyon × (kapanış kuru − maliyet kuru)  — kârla toplanabilir, ayrı gösterilir (MET-KUR-FARKI)

Adım adım — 22 ayar 80 g bilezik satışı (has 73,28 g), has kuru 2.500 TL, stok işçiliği (LIFO) 4.200 TL, satış işçiliği 90 TL/g: 1. Maliyet = 73,28 × 2.500 + 4.200 = 187.400 TL 2. Satış değeri = 73,28 × 2.500 + 80 × 90 = 190.400 TL 3. Satır kârı = 190.400 − 187.400 = 3.000 TL; has cinsinden 3.000 ÷ 2.500 = 1,2 g has 4. Aynı gün has kuru 2.600'e çıksaydı satır kârı yine 3.000 TL olurdu (metal iki tarafta aynı kurla); stoktaki kalan 70 g'ın değer artışı (64,12 g × 100 = 6.412 TL) kâr değil, kur farkıdır.

ERPGOLD'daki karşılığı

Ekranlar

• Kâr elle girilmez; işlem ekranları (MADEN, NAKİT, HURDA, VADELİ) kayıtta maliyet/satış değerini hesaplar.
• Yönetim görünümü: Bilanço, Patron Bilançosu, Marj listesi.

Raporlar

• Maden Satış Kâr Raporu — "maden satışlarından dönem kârı" (yalnız maden çıkışları, resmi hariç); , , , , .
• Ciro raporları kâr değildir: Müşteri Ciro, MET-CIRO.
• Metrikler: MET-KAR (gerçekleşmemiş değer artışı kâr değildir), MET-KUR-FARKI (çift sayma uyarısı).

İş kuralları

• , , , : maliyet/satış değerinin ekrana göre hesabı; hizmette yalnız satış (hizmet geliri).
• , : satışta satış kuru gelir — marjın kaynağı; : veritabanı tarafı hep alış kuru (makas kaybı).
• : kâr/zarar = toplam − devir; masraf hesapları gelir/gider.
• : döviz satış kârından BSMV ayrı hesaplanır.

Sık karıştırılan kavramlar