Müşteri görünümü — kanonik makaleden (SEC-CIKIS) türetildi; teknik ayrıntılar çıkarıldı.

Çıkış

Kanonik tanım: TERM-ISLEM-TURU-1-CIKIS-C · yön alanı: TERM-ISLEM-YON

Sade tanım

Çıkış, malın ya da paranın işletmeden müşteriye gitmesidir: bilezik sattık, dolar verdik, müşteriye ödeme yaptık. Yön işletmenin gözüyle yazılır; müşteri "dolar aldım" derken işletme ÇIKIŞ yapmıştır (kitapçık §2.4).

Çıkış, yön kodlarından 1'dir ve eksi (−) işaret taşır: stoktan düşer, müşteriyi borçlandırır. Aynı taraftaki SATIŞ (5) ve BORÇ (3) yönleri "çıkış tarafı" sayılır; veride yalnız 1 ve 5 kullanılmıştır (kitapçık §3.3).

Sektörde neden var

Kazanç çıkışta doğar: Alışta mal maliyetiyle girer, satışta (çıkışta) satış fiyatıyla çıkar; kâr yalnız çıkış satırında hesaplanır (SEC-KAR).
Risk çıkışta oluşur: Cari hesaba yapılan çıkış müşteriyi borçlandırır; limit kontrolü yalnız çıkışta çalışır.
Stok sıfırın altına inemez: Elde olmayan takoz ya da model çıkılamaz; çıkış, stoğun fiziksel varlığını sorgulatan yöndür (, ).
Kırmızı başlık: Ekranda çıkış yönü kırmızı gösterilir; şube hesaplarında yön ÇIKIŞ'a kilitlidir (, ).

Gerçek örnek

Kitapçık §5.2 gerçek fişi (30.06.2023, anonim): müşteri 65 USD aldı. Vezne NAKİT ekranında ÇIKIŞ seçti; pano satış kuru 26,15, tutar 1.703,14 TL; PEŞİN.

Alan	Değer	Okunuşu
Yön	ÇIKIŞ (1)	Döviz işletmeden çıktı — sattık
Miktar	65 USD
Fiyat / tutar	26,15 / 1.703,14 TL	Satış kuru uygulandı
Maliyet / satış değeri	1.685,45 / 1.703,14	Fark 17,69 TL marj

Stok defterine iki satır düştü: USD −65 (kasadan çıktı), TL +1.703,14 (kasaya girdi). §5.1'deki girişle desen aynı, işaretler terstir.

Hesaplama örneği

Stok etkisi (çıkış)     : −Adet, −Miktar, −Has           
Nakit etkisi (peşin)    : +Tutar  (kasaya para girer)     
Bakiye etkisi (cari)    : +Has, +Tutar  → müşteri BORÇLU  
Kâr (çıkış satırı)      : Satış değeri − Maliyet

Adım adım — müşteriye 50 g 22 ayar bilezik satıldı, cari hesaba, has kuru 2.500 TL, gramına 60 TL işçilik: 1. Has = 50 × 0,916 = 45,8 g 2. Stok defteri: −50 g, −45,8 g has 3. Bakiye defteri: HAS +45,8 (BORÇ) ve işçilik TL +3.000 (BORÇ) — müşteri iki birimde borçlandı 4. Kâr: satış değeri (45,8 × 2.500 + 3.000 = 117.500) − maliyet (has değeri + stok işçiliği) → fark işçilik marjıdır; has kısmı aynı kurla değerlendiği için kâr üretmez.

ERPGOLD'daki karşılığı

Ekranlar

İŞLEM alanı ÇIKIŞ: MADEN, HURDA (açılışta ÇIKIŞ gelir — ), NAKİT, HİZMET (çıkış = gelir), TAKOZ ÇIKIŞI.
Perakende tezgâh: PERAKENDE SATIŞ, GİŞE — cari hesapsız, peşin çıkış.

Raporlar

Ciro ve satış kârı: Müşteri Ciro, Maden Satış Kâr, .
Metrikler: MET-SATIS (yön 1 ve 5), MET-CIRO (yalnız çıkış tutarı; alış ciro değildir). Masraf çıkışı satış sayılmaz.

İş kuralları

: çıkışta bakiye satırı artı (müşteri borçlu); : çevir/vadeli/hizmette ters işaret.
: maden/hurda/nakit çıkışında (peşin hariç) hesap limiti aşılırsa kayıt reddedilir.
: çıkışta maliyet = has değeri + stok işçiliği, satış = tutar değeri.
, , : çıkışta kartın satış fiyatı gelir.

Sık karıştırılan kavramlar

Çift	Fark
Çıkış ↔ Satış	Aynı taraf: ÇIKIŞ (1) maden/nakit ekranlarında, SATIŞ (5) vadeli/parite ekranlarında; ciro ikisini birlikte sayar (SEC-SATIS).
Çıkış ↔ Borç	BORÇ (3) çevir ekranının çıkış-tarafı seçeneğidir ("borcu çevir"); veride yön 3 yoktur (SEC-BORC).
Çıkış ↔ Masraf	Masraf da kasadan çıkıştır ama HİZMET/masraf hesabı üzerinden gider olarak izlenir; satış değildir (MET-SATIS).
Çıkış ↔ İptal	İptal bir çıkış değil, satırın silinmiş işaretlenmesidir; defter satırları silinir, ters kayıt atılmaz (, TERM-IPTAL).
Çıkış ↔ Transfer çıkışı	Kasalar/şubeler arası taşıma ayrı bölümde izlenir, ciroya girmez (TERM-TRANSFER).