Müşteri görünümü — kanonik makaleden (SEC-CEVIR) türetildi; teknik ayrıntılar çıkarıldı.

Çevir

Kanonik tanım: TERM-CEVIR · kod: TERM-ISLEM-KODU-4-CEVIR-C

Sade tanım

Çevir, bir müşterinin bir birimdeki bakiyesini başka bir birime dönüştürmektir: müşterinin 100 g has borcunu günün kurundan TL borcuna çevirmek, USD alacağını EUR alacağına çevirmek, dönem sonunda karışık bakiyeleri tek birimde toplamak. Mal ya da para el değiştirmez; yalnız bakiye defterinde bir birim azalır, başka bir birim aynı değerde artar (ÇEVİR ekranı).

ERPGOLD'da çevir ayrı işlem ailesidir (kod 4, harf C); yönleri ALACAK/BORÇ'tur ("alacağı çevir" / "borcu çevir"), kısaltması CA/CB. Stok hareketi üretmez, iki bakiye satırı üretir: kaynak birimde bir işaret, hedef birimde tersi.

Sektörde neden var

• Çok birimli hesabı netleştirme: Kuyumcu müşterisi has alacaklı, TL borçlu olabilir; ikisi kendiliğinden kapanmaz. Müşteri "hasımı TL'ye çevir, borçtan düş" der (SEC-BAKIYE).
• Kur sabitleme: Has alacağını TL'ye çevirmek, müşterinin altın fiyatı riskini o günkü kurla kapatmasıdır; işletme için pozisyon değişir (SEC-POZISYON).
• Döviz bürosunda parite işi: USD alacağını EUR'ya çevirmek pariteyle yapılır; kasa değişmez (SEC-PARITE).
• Dönem kapanışı: Yıl sonu devrinde bakiyeleri tek birime indirgemek için.

Gerçek örnek

Kitapçık çevir için tek fişli simülasyon vermez; §9.3 ölçümünde ÇEVİR kodu her iki kurulumda 0 satır görünür (tabloda yer almaz). Ekran haritası (§8.3.1) ve iş kuralları kullanılmıştır. Tipik kuyumcu akışı (anonim, kurgusal):

Müşteri 91,6 g has alacaklı ve 50.000 TL borçlu. Has kuru 2.500 TL. ÇEVİR ekranında İŞLEM = ALACAK, KODU = HAS, BİRİM = TL seçilir; MİKTAR alanına 91,6 otomatik gelir, FİYAT = kur 2.500, TUTAR = 229.000.

Müşteri artık tek birimde, 179.000 TL alacaklıdır; kasadan hiçbir şey çıkmadı.

Hesaplama örneği

FİYAT           = Parite tablosu (yoksa birim oranı); aynı birimde 1               
TUTAR           = yön "Çarp" ise FİYAT × MİKTAR, "Böl" ise MİKTAR ÷ FİYAT          
Bakiye (ALACAK) : kaynak birim +Miktar, hedef birim −Tutar                          
Bakiye (BORÇ)   : kaynak birim −Miktar, hedef birim +Tutar
Kâr raporu için : Maliyet = Miktar × (Milyem|1) × ana birim fiyatı ; Satış = Tutar × hedef birim fiyatı

Adım adım — müşterinin 10.000 USD borcunu EUR'ya çevirme, EUR/USD paritesi 1,09 (yön Böl): 1. İŞLEM = BORÇ, KODU = USD, BİRİM = EUR; MİKTAR 10.000 (bakiye pozitif olduğu için otomatik) 2. TUTAR = 10.000 ÷ 1,09 = 9.174,31 EUR 3. Bakiye: USD −10.000 (borç kapandı), EUR +9.174,31 (borç açıldı) 4. Kayıt tip −1, vade = bugün + 2 gün, stok hareketi yok.

ERPGOLD'daki karşılığı

Ekranlar

• ÇEVİR: İŞLEM (ALACAK/BORÇ), KODU (kaynak birim — stok değil birim listeler, kitapçık §4.1), MİKTAR (bakiyeden önerilir), BİRİM (hedef; kaynakla aynı olamaz), FİYAT, TUTAR, açıklama.
• SERİ İŞLEM çevir satırı da girer; CARİ İŞLEMLER listesinde CA/CB kısaltması.

Raporlar

• Çevir satırları ekstrede iki birimde görünür (Bakiye Extresi ); hacim raporlarında alım-satım sayılmaz, iki bacak çift sayım riski (MET-ISLEM-HACMI).
• Kâr etkisi: çevirde de maliyet/satış alanları dolar; kur farkı raporu pozisyonu değerler.

İş kuralları

• : tip −1, vade +2 gün, stok yok, iki bakiye satırı; .
• : fiyat parite tablosundan; hedef liste kaynak birimi içermez.
• : miktar bakiyeden önerilir; : mal tarafı = seçilen kaynak birim.
• , : işaret kuralı; : ALACAK/BORÇ → yön 2/3; : şube hesabında yön kilitli.

Sık karıştırılan kavramlar