Müşteri görünümü — kanonik makaleden (SEC-STOK) türetildi; teknik ayrıntılar çıkarıldı.
Stok
Kanonik tanım: TERM-STOK-KARTI · defter: TERM-STOK-STOKHARAKETLERI
Sade tanım
Stok, bir kasada/şubede fiziksel olarak duran mal ve paradır: kasadaki 1.250 g 22 ayar, 40 çeyrek, 12.300 USD, 3 takoz. Kuyumcu ve döviz bürosunda stok bakkal stoğu gibi "satılacak eşya" değil, değeri her an değişen bir açık pozisyondur (kitapçık §2.1).
ERPGOLD'da "stok" iki şeyi adlandırır:
- Stok kartı: Ürünün tanımı — maden, nakit, hizmet, takoz, taş, pırlanta, model, emtia, genel kalemleri; kod, milyem, işçilik, fiyat tipi, ana birim (TERM-STOK-KARTI).
- Stok defteri: Her işlemden otomatik türeyen hareket kaydı; stok = hareketlerin toplamı. Kullanıcı bu deftere yazmaz; işlem satırından üretilir (kitapçık §3.5). Stok defteri "nerede duruyor" sorusunu, bakiye defteri "kime ait" sorusunu cevaplar.
Sektörde neden var
- Kasa düzeyinde izleme: Stok kasa seviyesinde tutulur, cari bakiye kasaya bölünmez; hangi veznede ne var, sayımda ne çıkmalı buradan bilinir (TERM-KASA).
- Has ile toplama: Farklı ayarlardaki maden stoğu ancak has üzerinden toplanır; defter miktar, adet ve has'ı birlikte yazar (SEC-HAS).
- Pozisyon ve kâr: Stok değeri pozisyonun ana bileşenidir; satılan malın maliyeti stok geçmişinden bulunur (SEC-POZISYON, SEC-MALIYET).
- Resmi stok: Faturalı stok serbest defterden ayrı izlenir (TERM-RESMI-STOK).
Gerçek örnek
Kitapçık §5.1 gerçek fişi (30.06.2023): peşin yarım altın alımı tek satırdan iki stok hareketi üretti.
| Stok tipi | Kalem | Miktar | Has | Okunuşu |
|---|---|---|---|---|
| Maden (1) | yarım altın | +1 | 3,21 | Kasaya bir yarım altın girdi |
| Nakit (2) | TL | −5.040 | — | Aynı kasadan para çıktı |
Aynı yön kodu (GİRİŞ) taşıyan iki satırın yönünü miktarın işareti belirler. Döviz kurulumunda stok defterinin %98'i nakit hareketidir (1.593.961 nakit / 25.696 maden satırı); kuyumcuda cari işlemlerin %60,3'ü de stok üretir (kitapçık §9.4).
Hesaplama örneği
Stok (kalem, kasa, T) = Σ defter miktarı (tarih ≤ T; giriş +, çıkış −) (MET-STOK)
Has stoğu = Σ defter has'ı = Σ (miktar × milyem)
Takoz stoğu = Σ adet (+1 / −1); gram kartta
Nakit stoğu (peşin) : mal satırı ± miktar, para satırı ∓ tutar
Transfer : çıkış kasası −, giriş kasası +; net sıfır, ayrı bölüm
Adım adım — kasa A'da 22 ayar bilezik stoğu: 300 g giriş (has 274,8), 120 g satış (has 109,92), 50 g kasa B'ye transfer: 1. Giriş: +300 g / +274,8 has 2. Satış: −120 g / −109,92 has → kalan 180 g / 164,88 has 3. Transfer: kasa A −50 g, kasa B +50 g (ayrı bölümde; şirket toplamı değişmez) 4. Kasa A stoğu = 130 g / 119,08 has; şirket toplamı 180 g. Sayımda 130 g çıkmalıdır; fark stok mutabakatına konu olur (SEC-MUTABAKAT).
ERPGOLD'daki karşılığı
Ekranlar
- Canlı stok: Maden Stokları (Maden Durum Raporu), Nakit Stokları (Kasa Durum Raporu), Döviz Stoklar, Stok listesi (kitapçık §4.8).
- Kartlar: maden/nakit/hizmet/model/genel stok ekle ekranları (Genel stok ekle, Model kartı, Varyant).
- Hareket: Stok İşlemi, Transfer; sayım: Sayım Ekranı, Mutabakat.
Raporlar
- Maden Stok Hareket, Maden Stok Özet, Nakit Stok Hareket, Nakit Stok Özet, Stok Hareket, Stok Hacim, Envanter, Stok Değişim, Resmi Stok Hareket.
- Fonksiyonlar: , , ; metrik MET-STOK.
- Tuzak: hacim raporu stok defterinden yazılırsa resmi işlemler (V2'de %25) kaybolur (kitapçık §5.5).
İş kuralları
- maden/hurda, takoz (adet), nakit, pırlanta, model → ayar stoğu.
- : çevir, hizmet, vadeli, taş, genel, virman, borç, emtia, çeşni stok üretmez.
- : her kayıt/düzeltmede sil-yeniden-yaz; /009: elde olmayan takoz/model çıkılamaz.
- : "peşin ise stok" sadeleştirmesi yanlış; kuyumcuda cari işlem de stok üretir.
- Destek: stok oluşmuyor; ; devir sonrası stok farkı.
Sık karıştırılan kavramlar
| Çift | Fark |
|---|---|
| Stok ↔ Bakiye | Stok "nerede duruyor" (kasa), bakiye "kime ait" (hesap); aynı işlemden türer, toplanmaz (SEC-BAKIYE). |
| Stok kartı ↔ Stok defteri | Kart ürünün tanımı, defter hareket kaydı; "stok kodu" karta, "stok miktarı" deftere aittir. |
| Stok ↔ Pozisyon | Pozisyon = stok + alacak − borç; stok yalnız fiziksel bileşendir (SEC-POZISYON). |
| Serbest stok ↔ Resmi stok | Resmi stok faturalı hareketlerden ayrı hesaplanır; resmi tipli işlemler serbest operasyonel stok/bakiye kaydı üretmez (TERM-RESMI-STOK). |
| Takoz stoğu ↔ Takoz hası | Defter takozu adet olarak izler; gram/has kartta durur (SEC-TAKOZ). |
