Kitapçık §9.5 "bir takozun uçtan uca izi" gerçek takozu (691,73 g, Au 0,638) anlatır; burada tekrar edilmez. Bu senaryo yuvarlak sayılarla giriş → çıkış çiftini ve tetikleyicinin çok metalli bakiyesini işler. Sektör kavramı: SEC-TAKOZ; döviz kurulumunda bu akış yoktur (VARIANT_MATRIX).
Başlangıç durumu
| Öğe | Değer |
|---|---|
| Şube / kasa | MERKEZ / ANAKASA (takoz stoğu boş) |
| ATÖLYE-T (HesapId 1004) | HAS 0, GUM 0 |
| RAFİNERİ-R (HesapId 1003) | HAS 0, GUM 0 |
| Kur | HAS 4.000 TL/g, GUM 50 TL/g |
| Hesap kartı işçilikleri | ATÖLYE-T takoz has işçiliği ‰1 HAS (CFG-HESAP-TAKOZISC) |
Kullanıcı işlemi
Adım 1 — giriş (TAKOZ GİRİŞİ, hesap ATÖLYE-T):
| Alan | Değer | Not |
|---|---|---|
| TAKOZ TİPİ / AYAR EVİ | Has takozu / AYAREVİ-1 | tip → IslemTipi 6 ALTIN (BR-TAKOZ-002) |
| RAPOR NO / rapor durumu | 7001 / RAPORLU, NORMAL | raporsuz ise XRF milyemi (BR-TAKOZ-003) |
| MİKTAR / ÇEŞNİ | 500,00 g / 4,00 g | miktar çeşni hariç (BR-TAKOZ-009) |
| AU MİLYEM / AG MİLYEM | 650 / 50 (binde) | toplam ≤ 1000 |
| AU İŞÇİLİK / birim | 1 (‰) / HAS | hesap kartından dolu gelir |
| İŞÇİLİK DURUMU / GÜMÜŞ DURUMU | Altından Düş / Madeni Ver | |
| F2 | onay sorusu çıkmaz | etiket ve fiş basılabilir |
Adım 2 — çıkış (TAKOZ ÇIKIŞI, hesap RAFİNERİ-R): TAKOZ KODU listesinden takoz seçilir; miktar/milyem karttan salt okunur gelir; HAS ISC. ‰1, GUMUS DURUMU Madeni Ver; F2.
Beklenen kayıt
Stok.Takoz — 1 kart (Kodu TKxxxx, Miktar 500, CesniMiktar 4, AuMilyem 0,650, AgMilyem 0,050, RaporNo 7001, IsRapor 1). Cari.Islemler — 2 satır (oran 2,00 işlem/takoz, kitapçık §9.5):
| Alan | GİRİŞ | ÇIKIŞ |
|---|---|---|
| HesapId | 1004 ATÖLYE-T | 1003 RAFİNERİ-R |
| IslemKodu | 0 TAKOZ | 0 TAKOZ |
| IslemTuru | 0 GİRİŞ | 1 ÇIKIŞ |
| IslemTipi | 6 ALTIN | 6 ALTIN (karttan) |
| BakiyeId | 0 | 0 |
| StokId | takoz Id | aynı |
| Adet / Miktar / CesniMiktar | 1 / 500 / 4 | 1 / 500 / 0 |
| AuMilyem / AgMilyem | 0,650 / 0,050 | 0,650 / 0,050 |
| HasIsc / IscilikDurumu / GumusDurumu | 0,001 / 0 / 0 | 0,001 / 0 / 0 |
| Birim / Tutar | HAS / işçilik (has gram) | HAS / işçilik (BR-TAKOZ-006) |
Tutar burada para değil has gramdır (kitapçık §9.5).
Bakiye etkisi
Evet — tetikleyici TAKOZ dalı; girişte çeşni miktarı bakiyeye eklenir (BR-BAKIYE-010), yan metal "Madeni Ver" ise kendi biriminde yazılır (BR-BAKIYE-005), giriş has/gümüş eksi, işçilik artı; çıkışta tersi (BR-BAKIYE-007).
| İşlem | Hesap | Birim | Bakiye | Hesap |
|---|---|---|---|---|
| GİRİŞ | ATÖLYE-T | HAS | −327,60 | (500+4) × 0,650 |
| GİRİŞ | ATÖLYE-T | GUM | −25,20 | 504 × 0,050 |
| GİRİŞ | ATÖLYE-T | HAS (işçilik) | +0,3276 | 0,001 × 327,60 |
| ÇIKIŞ | RAFİNERİ-R | HAS | +325,00 | 500 × 0,650 (çeşni eklenmez) |
| ÇIKIŞ | RAFİNERİ-R | GUM | +25,00 | |
| ÇIKIŞ | RAFİNERİ-R | HAS (işçilik) | −0,325 |
Bir takoz iki metalde bakiye üretir (kitapçık §9.5 kural 1). Raporsuz takozda XRF milyemi yoksa TAKOZ birimi (BirimId −1) ve %60 değerleme (BR-BAKIYE-008, BR-BAKIYE-009).
Stok etkisi
Evet, nesne olarak: Stok.StokHaraketleri StokTipi 3, Adet +1 (giriş) / −1 (çıkış), Miktar/Milyem/Has 0 (BR-STOK-002). Stokta olmayan takoz çıkılamaz, hareketi olan takozun girişi iptal edilemez (BR-STOK-007, BR-STOK-008; Stok.GetTakozAdet). Çeşni 4 g çeşni stoğuna eklenir; çeşni stoğu ayrı bir defter değil, Cari.Islemler.CesniMiktar toplamından hesaplanan bir görünümdür (FN-STOK.GETCESNISTOKLARI; ayrıntı SCN-CESNI).
Rapor etkisi
- Takoz stok listesi (SCR-DATATAKOZLIST): "Elimizde" süzgeci adet ≠ 0.
- Bakiye ekstresi: TAKOZ/HAS/GUM sütunları (RFN-REPORTS.BAKIYELISTESI); NetBakiye TAKOZ biriminde ×0,6.
- Takoz kâr raporu (RFN-REPORTS.TAKOZKARRAPORU).
- Bilanço farkı takozdan kaynaklanabilir (PB-055).
Kontrol soruları
- Girişte 327,60, çıkışta 325,00 — fark neden? — Girişte çeşni (4 g) bakiyeye eklenir, çıkışta eklenmez (BR-BAKIYE-010).
- Stok defterinde gram neden 0? — Takoz nesne olarak izlenir (+1/−1); gram bilgisi Stok.Takoz kartındadır.
- Gümüş bakiyesi neden doğdu? — GÜMÜŞ DURUMU "Madeni Ver"; "Altına Çevir" seçilse HAS'a eklenirdi (BR-BAKIYE-005).
- İşçilik bakiyesi neden HAS? — İŞÇİLİK DURUMU "Altından Düş"; "Para İle" seçilse seçilen para biriminde yazılır (BR-TAKOZ-004).
- Raporsuz takozda milyemler nereden gelir? — XRF ölçümünden; kayıtta milyem/tutar boş, tetikleyici XRF'i okur (BR-TAKOZ-003, BR-BAKIYE-008).
- Aynı takozu ikinci kez çıkmaya çalışırsam? — "BU TAKOZ STOGUNUZDA YOK.ISLEM YAPAMAZSINIZ." (tetikleyici, GetTakozAdet = 0).
Sık yapılan hata
- Milyem toplamı 1000'i aşıyor (H-067); has takozunda has milyemi diğerlerinden düşük (H-068).
- Transfer (şube) hesabında takoz girişi yapılamaz (H-069, BR-TAKOZ-001).
- Devir günü takoz stoğu sıfır olmalı; devirden önce alınan takoz devirden sonra çıkılırsa stok −1 (WF-YIL-SONU-DEVIR, PB-049).