İŞLEM (genel form)

Sınıf: iFTransaction · Modül: MOD-CARI · Türetildiği: DevExpress.XtraEditors.XtraUserControl · Yaşam döngüsü: ACTIVE_CRITICAL · Kapsam: ERPGOLD_CORE

Nedir?

İŞLEM (genel form) — Cari İşlemler tezgâhının (iScreen) içindeki işlem ekranı kapsayıcısıdır. Kendisi alan içermez; 18 işlem ekranını (iFormBase türevleri: TAKOZ GİRİŞ/ÇIKIŞ, MADEN, HURDA, NAKİT, ÇEVİR, HİZMET, VADELİ, TAŞ, PIRLANTA, MODEL, GENEL, BORÇ, VİRMAN, EMTİA, ÇEŞNİ, PARİTE, SERİ İŞLEM) üst üste barındırır ve iScreen'in menü düğmesine göre yalnız birini görünür yapar (Show(menü, RecordId) → ShowTransaction) [SOURCE_CODE:ERPPRO/Controls/Islem Ekranı/Ekran/iFTransaction.vb:100-162] [DOCUMENT:kitap#4.1]. Seçili hesabın kimliği (hesap, kasa, tarih, fiş no, proje, karşı hesap, fatura seri/no) iTransactionInfo nesnesiyle tüm alt ekranlara dağıtılır; alt ekranların kayıt / düzeltme / kapatma olayları toplanıp iScreen'e iletilir ki liste ve bakiye kartı yenilensin [SOURCE_CODE:iFTransaction.vb:2-99]. Kullanıcı bu kapsayıcıyı doğrudan görmez; gördüğü şey, o an açık olan işlem ekranıdır.

Ne zaman kullanılır?

• Cari İşlemler'de hesap seçilip TAMAM dendikten sonra sağ şeritten bir işlem türü seçildiğinde (klavyeden harf/rakam) — kapsayıcı ilgili ekranı RecordId=0 ile açar [DOCUMENT:05_Screens/SCR-IFORMBASE.md].
• İşlem listesinde satır seçilip DÜZELT dendiğinde — aynı ekran RecordId = işlem Id ile açılır (ICode'a göre doğru ekran) [SOURCE_CODE:iFTransaction.vb:117-162].
• Ana menü Form Aç ile ayrı pencerede açılan Cari İşlem sekmelerinde de aynı kapsayıcı çalışır [SCREEN:SCR-FRMMAINFORM].

Adım adım kullanım

1. Cari İşlemler (Ctrl+F) sekmesinde Hesap Adı seçilir, Kasa ve Tarih kontrol edilir, TAMAM (Enter) — üst bilgi ve bakiye kartı dolar, sonraki fiş numarası "Fiş :" olarak gösterilir [DOCUMENT:06_Workflows/WF-MADEN-GIRIS-NORMAL.md] [BUSINESS_RULE:BR-GENEL-002].
2. Şeritten işlem türü seçilir (ör. 1 - MADEN, NAKİT, TAKOZ G); kapsayıcı diğer ekranları gizler, seçileni gösterir ve FormInit çağırır [SOURCE_CODE:iFTransaction.vb:107-113].
3. Açılan ekranda alanlar doldurulur; ortak kısayollar iFormBase'dendir: F2 kayıt, F5 yenile, F3 karşı hesaba ters yön (ekran içi transfer), Esc kapat, terazi ve kart şifresi [DOCUMENT:kitap#4.1] [DOCUMENT:05_Screens/SCR-IFORMBASE.md] [BUSINESS_RULE:BR-TRANSFER-003].
4. Kayıt sonrası alt ekran InsertTransaction olayını yükseltir → kapsayıcı iScreen'e iletir → işlem listesi ve bakiye kartı yenilenir; yeni kayıtta ekran temizlenip açık kalır, düzeltmede kapanır [SOURCE_CODE:iFTransaction.vb:79-90] [DOCUMENT:06_Workflows/WF-TAKOZ-CIKIS.md adım 5].
5. Esc / kapat → OnClose: kapsayıcı gizlenir, iScreen liste görünümüne döner.

Alanların anlamı

Kapsayıcının kendi alanı yoktur; Designer'daki etiketler barındırdığı alt ekranların başlıklarıdır (HURDA GIRIS, TAKOZ GIRIS EKRANI, CESNI CIKIS EKRANI, TAKOZ CIKIS, MADEN CIKIS ISLEMI …). Alt ekranlara aktarılan ortak bilgi:

Her alt ekranın alan → kolon haritası kendi makalesindedir: MADEN, NAKİT, HURDA, ÇEVİR, HİZMET, VADELİ, TAŞ, PIRLANTA, MODEL, GENEL, BORÇ, VİRMAN, EMTİA, ÇEŞNİ, PARİTE, TAKOZ GİRİŞ, TAKOZ ÇIKIŞ, SERİ İŞLEM.

Hesaplama / doğrulama mantığı

• Kapsayıcıda doğrulama yoktur; yalnız TransactionInfo atamasında hata olursa mesaj kutusuyla gösterilir [SOURCE_CODE:iFTransaction.vb:64-71].
• Ortak doğrulamalar iFormBase / Islem.Validate içindedir: "Sube,Kasa veya Hesap Seçili Değil. İşlem Yapamazsınız.", "İşlem Yapabilmek için Miktar Girmelisiniz.", "Geçmiş Tarihe İşlem Giriyorsunuz…", limit ve kur farkı uyarıları [BUSINESS_RULE:BR-KASA-003] [BUSINESS_RULE:BR-KUR-007] [DOCUMENT:12_Support/Playbooks/PB-045.md] [DOCUMENT:12_Support/Playbooks/PB-046.md].
• Hangi düğmenin görüneceği kullanıcı grubu bayraklarına bağlıdır (iScreen.InitPermission) [SCREEN:SCR-FRMADDUSERGROUP].

Stok / bakiye / rapor etkisi

Kapsayıcı yazmaz; barındırdığı her işlem ekranı Cari.Islemler'e tek satır yazar ve TRG-CARI.ACCEPTTRANSACTION bakiye/stok/iz defterlerini üretir — hangi defterin üretileceği ürün tipi, BakiyeId, IslemTipi ve kurulum profiline bağlıdır: BR-DEFTER-URETIMI (CTR-038).

Sık yapılan kullanıcı hataları

• F2'ye basılıyor, hiçbir şey olmuyor / "Sube,Kasa veya Hesap Seçili Değil" / "Miktar Girmelisiniz" [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-036.md] [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-037.md] [DOCUMENT:12_Support/Playbooks/PB-045.md].
• Hesap seçildi ama işlem düğmeleri görünmüyor — pasif hesap / evrak eksik / şifreli hesap [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-043.md] [DOCUMENT:12_Support/Playbooks/PB-044.md].
• Bazı işlem ekranları menüde yok — yetki grubu [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-012.md].
• İşlem numarasını çağırdım, alım kaydı "SATIŞ" olarak açıldı (düzeltmede yön) [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-087.md].
• Seçtiğim tarih kaydedilmedi — ana pencere tarihi kaydedilir [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-081.md].
• Yanlış yapılan işlem nasıl düzeltilir (standart akış) [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-100.md] [DOCUMENT:12_Support/Playbooks/PB-030.md].

İlgili ticket temaları

• PRB-BAKIYE-000, PRB-EGITIM-000; zincir SYM-BAKIYE.
• Playbook'lar: PB-044, PB-045, PB-030.

Müşteri varyasyonları

• Döviz bürosunda en çok NAKİT/PARİTE/VADELİ, kuyumcuda MADEN/HURDA/TAKOZ/ÇEŞNİ ekranları kullanılır; takoz ve çeşni düğmeleri kuyumcu kurulumuna özgüdür [DOCUMENT:kitap#9.3] [DOCUMENT:kitap#9.5].
• Defter üretim profili kuruluma göre değişir (V2 %1,4 / KUYUMCU %60,3 cari-tip işlem payı) — BR-DEFTER-URETIMI.

Kim kullanır? Nereden açılır?

• ANA MENÜ ▸ Hesap Yonetimi ▸ Cari Hesaplar ▸ Cari İşlemler
• Kod içinden açan sınıflar: iScreen

Yaşam döngüsü kanıtı

ACTIVE_CRITICAL — ANA MENÜ: Hesap Yonetimi ▸ Cari Hesaplar ▸ Cari İşlemler; çağıran sınıf: iScreen

Alanlar (etiket metinleri)

Kullanıcı olayları

Bilinen kusurlar / dikkat

• Kayıtlı kusur yok.

Kaynaklar

• SOURCE_CODE:ERPPRO/Controls/Islem Ekranı/Ekran/iFTransaction.Designer.vb
• SOURCE_CODE:ERPPRO/Controls/Islem Ekranı/Ekran/iFTransaction.vb
• DERIVED:KnowledgeBase/02_Screens/iFTransaction.md (KB-v1 anlatım)
• DERIVED:docs/knowledge-base/screens/iFTransaction.md (KB-docs statik analiz)
• DERIVED:kb_src/erppro/scan.json (olay/SQL/çağrı)

Bilinmeyenler

• Hangi sürümde eklendiği: VERSION_UNKNOWN (GAP-CODE-VERSION-DATE).