Kanonik tanım: TERM-ISLEM-TURU-0-GIRIS-G · yön alanı: TERM-ISLEM-YON
Sade tanım
Giriş, malın ya da paranın işletmeye girmesidir: müşteri tezgâha altın, döviz veya TL bıraktı, biz aldık. Kuyumcu ve döviz bürosunda her işlemin yönü işletmenin gözüyle söylenir; müşteri "altın sattım" derken işletme "GİRİŞ yaptı" der (kitapçık §2.4).
Giriş, işlem yön kodlarından 0'dır ve işaret olarak artı (+) taşır: stoğa ekler, müşteriyi alacaklandırır. Aynı aileden ALIŞ (4) ve ALACAK (2) yönleri de "giriş tarafı" sayılır; veride yalnız 0 ve 4 kullanılmıştır (kitapçık §3.3).
Sektörde neden var
- Yön tek kelimeyle söylenir: Tezgâhta "aldım/sattım" yerine "giriş/çıkış" denmesi, ürün ne olursa olsun (altın, dolar, taş, hizmet) aynı sözcüğün kullanılmasını sağlar.
- Stok ve bakiye aynı anda değişir: Giriş hem kasadaki malı artırır hem de (cari işlemse) müşterinin alacağını yazar; yön bilinmeden stok kaydı da bakiye kaydı da doğru yazılamaz.
- Renk ve seri: Ekranda giriş yönü yeşil başlıkla gösterilir ve giriş serisi ayrı sıra numarası alır; vezne bir bakışta yönü görür (BR-YON-001, BR-YON-008).
- Mevzuat bildirimi yöne bağlıdır: Döviz bürosunda müşteriden döviz alımı ile satımı ayrı raporlanır (TERM-BTRANS).
Gerçek örnek
Kitapçık §5.1 gerçek fişi (30.06.2023, hesap anonim): müşteri 1 adet eski yarım altın bozdurdu. Vezne MADEN ekranında GİRİŞ seçti, adet 1, fiyat 5.040 TL, PEŞİN.
| Alan | Değer | Okunuşu |
|---|---|---|
| Yön | GİRİŞ (0) | Altın işletmeye girdi — aldık |
| Miktar / adet | 1 / 1 | Adetli ürün |
| Adet başı has | 3,21 g | Yarım altının has karşılığı |
| Tutar | 5.040 TL | Kasadan müşteriye ödenen |
Tek satırdan iki stok hareketi doğdu: yarım altın +1 (kasaya girdi), TL −5.040 (kasadan çıktı). Bakiye yazılmadı çünkü işlem peşindi (SEC-PESIN). Aynı işlem cari olsaydı müşteri 3,21 g has alacaklı olurdu.
Hesaplama örneği
Stok etkisi (giriş) : +Adet, +Miktar, +Has (BR-STOK-001)
Nakit etkisi (peşin) : −Tutar (kasadan para çıkar) (BR-TIP-003)
Bakiye etkisi (cari) : −Has, −Tutar → müşteri ALACAKLI (BR-YON-002)
Adım adım — müşteri 100 g 22 ayar hurda getirdi, cari hesaba, işçilik yok: 1. Has = 100 × 0,916 = 91,6 g 2. Stok defteri: +100 g miktar, +91,6 g has (kasa stoğu arttı) 3. Bakiye defteri: HAS birimi −91,6 → bakiye kartında ALACAK 91,6 (yeşil) 4. Bakiye defterinde eksi işaret "biz müşteriye borçluyuz" demektir; ekranda ALACAK sütununda mutlak değeri görünür (BR-YON-007).
ERPGOLD'daki karşılığı
Ekranlar
- Her işlem ekranının üstündeki İŞLEM alanı: MADEN, HURDA, NAKİT, HİZMET ekranlarında GİRİŞ/ÇIKIŞ; TAKOZ GİRİŞİ ayrı ekrandır.
- Ana kapsayıcı: İŞLEM (genel form); tezgâh ekranı CARİ İŞLEMLER.
- HİZMET ekranında giriş = gider (kitapçık §4.1); şube (provizyon) hesabında yön ÇIKIŞ'a kilitlidir, giriş seçilemez (BR-TIP-012).
Raporlar
- Maden/nakit stok hareket raporları (RPT-7, RPT-9, RPT-15) giriş satırlarını artı gösterir; MadenGirisCikisRaporu (RPT-89).
- Metrik: giriş yönü alış hacmine sayılır — MET-ALIS (0 ile 4 ayrı sayılmaz).
İş kuralları
- BR-YON-001: çift numaralı yönler (0/2/4) yeşil, tek numaralılar kırmızı.
- BR-YON-002: maden/hurda/model girişinde bakiye satırı eksi (müşteri alacaklı); BR-YON-003: çevir/vadeli/hizmette işaret tersine döner.
- BR-STOK-001, BR-STOK-003: girişte stok artı; BR-TIP-003: peşin girişte nakit stoğundan tutar düşer.
- BR-GENEL-001: genel stokta girişte kartın alış fiyatı gelir.
- Enum: ENUM-ISLEM-TISLEMTURU.
Teknik (AIFASOFT içi)
Bu alt başlık müşteri görünümünde gizlenir. -
Cari.Islemler.IslemTuru = 0; hesaplanan kolonlarYon('+'),IslemYonu('ALIS'),SMiktar/SHas/SAdet(girişte pozitif) — TBL-CARI.ISLEMLER. - Tetikleyici TRG-CARI.ACCEPTTRANSACTION:IslemTuru IN (0,2,4)dalında maden/hurda/model içinHas = −|Has|,Tutar = −|Tutar|; stok satırı+Miktar. - Not: VİRMAN, BORÇ ve PARİTE ekranlarındaki ALACAK/BORÇ seçimi veriye GİRİŞ/ÇIKIŞ (0/1) olarak yazılır (CTR-026, H-064); bu yüzden veride 2/3 yönü yoktur.
Sık karıştırılan kavramlar
| Çift | Fark |
|---|---|
| Giriş ↔ Alış | Aynı taraf, iki ad: GİRİŞ (0) maden/nakit ekranlarının, ALIŞ (4) vadeli/parite ekranlarının sözcüğüdür; raporda birlikte sayılır (SEC-ALIS). |
| Giriş ↔ Alacak | ALACAK (2) çevir ekranının giriş-tarafı seçeneğidir; veride kullanılmaz, çevirde "alacağı çevir" anlamındadır (SEC-ALACAK). |
| Giriş (işletme) ↔ Müşterinin "aldım" demesi | Müşteri altın aldıysa işletme için ÇIKIŞ'tır; yön daima işletme gözüyle yazılır (kitapçık §2.4, H-103). |
| Giriş ↔ Takoz girişi | Takoz girişi ayrı ekran ve ayrı akıştır (kart + işlem); stok defterinde adet olarak +1 yazılır (SEC-TAKOZ). |
| Giriş ↔ Transfer girişi | Şubeler arası transfer girişi alış değildir, stok defterine ayrı bölümle yazılır (TERM-TRANSFER). |
Mevzuat
- Döviz bürosunda müşteriden döviz alımı (giriş) e-döviz alım belgesi ve BTrans bildirimine konu olur; kıymetli maden alımı BTrans maden bildirimine girer (TERM-BTRANS, TERM-EDS). GAP-MEVZUAT: alım belgesi düzenleme eşiği, kimlik tespiti tutarı ve dayanak tebliğin madde/tarihi bu wiki'de doğrulanmadı; kesin hüküm verilmemiştir.
