Virman — ERPGOLD Wiki

Kanonik tanım: TERM-VIRMAN · kod: TERM-ISLEM-KODU-11-VIRMAN-V

Sade tanım

Virman, bir bakiyenin bir hesaptan başka bir hesaba aktarılmasıdır; mal ya da para el değiştirmez, yalnız "kime ait" bilgisi değişir. Bankacılıktaki hesaplar arası havalenin defter karşılığıdır: "A firmasının bana olan 100 g has borcunu B firmasının hesabına geçir", "yanlış hesaba yazılan bakiyeyi doğru hesaba taşı", "benim sana borcumu şu firmaya öde" talimatı (VİRMAN ekranı).

ERPGOLD'da virman ayrı bir işlem ailesidir (kod 11, harf V). Tek kayıtta iki satır yazılır: biri açık hesaba, biri seçilen karşı hesaba ters yönde; ikisi aynı referans numarasıyla bağlıdır. Kasa ve stok değişmez (BR-STOK-011).

Sektörde neden var

Zincir ticaret: Kuyumcuda toptancı, atölye ve perakendeci birbirine hesaben mal verir; borçlar sık sık üçüncü hesaba devredilir. Kuyumcu kurulumunda 112.006 virman satırı vardır; döviz bürosunda yalnız 532 — 210 kat fark (kitapçık §9.3).
Şube ve kasa içi aktarım: Şubeler/kasalar arası maden aktarımının hesap tarafı virmanla, fiziksel tarafı transferle izlenir (TERM-TRANSFER).
Hata düzeltme: Yanlış hesaba girilmiş bir bakiye, işlemi iptal etmeden virmanla doğru hesaba taşınabilir (PB-033).
Grup şirketleri / ana hesap: Aynı müşterinin alt hesapları arasında bakiye dengeleme (TERM-ANA-HESAP-MASTER).

Gerçek örnek

Kitapçık virman için tek fişli simülasyon vermez; §9.3 hacim verisi ve ekran haritası (§8.3.1) kullanılmıştır. Tipik kuyumcu akışı (anonim, kurgusal tutarlar):

Perakendeci hesabı toptancıya 300 g has borçludur; toptancı bu alacağın 100 g'ını atölye hesabına devretmek ister (atölyeye olan borcunu perakendecinin ödemesi için). Toptancının hesabı açıkken VİRMAN ekranında HESAP = atölye, KODU = HAS, MİKTAR 100 seçilir; yön, alacağın devri olacak biçimde işaretlenir.

Satır	Hesap	HAS bakiye satırı	Sonuç
1	Toptancı (açık hesap)	+100	toptancının atölyeye olan borcu hesaba yazıldı
2	Atölye (karşı hesap)	−100	atölye 100 g alacaklandı

İki satır aynı referansla bağlıdır, toplamı sıfırdır; pozisyon değişmez. Veride yön BORÇ/ALACAK değil GİRİŞ/ÇIKIŞ olarak saklanır ve ekran başlığı buna göre renklenir (H-064); hangi etiketin hangi işareti ürettiği için bkz. Teknik bölümündeki GAP.

Hesaplama örneği

Tutar            = Miktar × Milyem  (metal değilse Milyem = 1, alan kilitli)      (BR-VIRMAN-002)
Açık hesap       : seçilen yön                → bakiye ±Tutar
Karşı hesap      : karşı yön (ters)           → bakiye ∓Tutar                    (BR-YON-005)
Kontrol          : Σ(iki hesap) = 0 ; stok/kasa değişmez

Adım adım — 200 g 22 ayar bileziğin has karşılığı bir hesaptan diğerine aktarılacak: 1. Miktar 200, milyem 0,916 → tutar = 200 × 0,916 = 183,2 g has (TUTAR alanı elle yazılamaz — BR-VIRMAN-003) 2. Açık hesap için seçilen yön veriye GİRİŞ (0) ya da ÇIKIŞ (1) olarak yazılır; GİRİŞ bakiye satırını −183,2 (alacaklı), ÇIKIŞ +183,2 (borçlu) yapar 3. Karşı hesaba aynı tutar ters yönle yazılır: biri −183,2 ise öteki +183,2 4. Yanlış girildiyse düzeltilemez; İPTAL ile iki bacak birden iptal edilip yeniden girilir (BR-DUZELTME-006, BR-IPTAL-005).

ERPGOLD'daki karşılığı

Ekranlar

VİRMAN: İŞLEM (BORÇ/ALACAK), HESAP (karşı hesap — aynı şubedeki aktif hesaplar, açık hesap hariç), KODU (birim), MİKTAR, MİLYEM, TUTAR (kilitli), açıklama otomatik "{Açık}/{Karşı}: …".
CARİ İŞLEMLER işlem listesinde virman satırları VGN/VCN kısaltmasıyla görünür (CTR-026).
Farklı mekanizma: işlem ekranlarındaki KARŞI HESAP paneli (F3) herhangi bir işlemi karşı hesaba ters yönle kopyalar (TERM-KARSI-HESAP, BR-TRANSFER-003); fiziksel transfer Transfer ekranındadır.

Raporlar

Virman satırları ekstrede iki hesapta görünür (Bakiye Extresi RPT-1); hacim raporlarında kasa hareketi sayılır, alım-satım değildir (MET-ISLEM-HACMI hariç tutar).
Destek: PB-032 "bir hesapta var diğerinde yok", H-063, H-065 hedef hesap bulunamıyor.

İş kuralları

BR-VIRMAN-001: karşı hesap listesi; BR-VIRMAN-002: iki hesaba zıt yön, 'Karşı Hesaba İşlem Yapılamadı.' uyarısı; BR-VIRMAN-003: transfer paneli kapalı, tutar kilitli.
BR-DUZELTME-006: virman düzeltilemez (süreç dokümanı "iki hesapta düzelt" der — CTR-021); BR-IPTAL-005: iptalde karşı bacak sorulur, "Hayır" virmanda iptali reddeder.
BR-TIP-013: virman miktar zorunluluğundan muaftır; BR-YON-005: karşı bacak ters yön.

Teknik (AIFASOFT içi)

Bu alt başlık müşteri görünümünde gizlenir. - IslemKodu = 11, Kodu = 'VIRMAN', StokId/Tag = karşı hesap Id, IslemTipi NORMAL, iki satır aynı RefNo — TBL-CARI.ISLEMLER; kod tablosu TBL-SISTEM.CARIISLEMKODU (11 VIRMAN V — VADELİ ile aynı harf). - Combo {'BORC','ALACAK'} → IslemTuru = SelectedIndex (0 GİRİŞ / 1 ÇIKIŞ); tetikleyici "diğer stok işlemleri" dalında yalnız tutar bakiyesi yazar (IslemTuru IN (0,2,4) → −, (1,3,5) → +), stok satırı yazmaz — TRG-CARI.ACCEPTTRANSACTION, BR-YON-004. - GAP-SEC-VIRMAN-01: Combo sırası {'BORC','ALACAK'} ile yön eşlemesi (BORÇ → 0 GİRİŞ → bakiye eksi = müşteri alacaklı) ekrandaki etiketle ters görünür; H-064 "bakiye yönü doğrudur" der. Hangi etiketin hangi işareti ürettiği canlı kayıtla doğrulanmalı (CTR-026 ile birlikte). - Karşı bacak Cari.Islem.SendTo ile yazılır; başarısızsa ilk bacak kalır — PB-032 senaryosunun kök nedeni.

Sık karıştırılan kavramlar

Çift	Fark
Virman ↔ Çevir	Virman hesaplar arası aynı birimde aktarım; çevir aynı hesapta birimler arası dönüşüm (SEC-CEVIR).
Virman ↔ Transfer	Transfer kasalar/şubeler arası fiziksel mal/para taşımadır, stok defterine yazılır; virman yalnız bakiye defterine yazılır (TERM-TRANSFER).
Virman ↔ Vadeli	İkisi de V harfi; vadeli ileri tarihli alım-satım, virman aktarımdır (SEC-VADELI).
Virman ↔ Karşı hesap paneli	Panel herhangi bir işlemi (maden, nakit…) karşı hesaba kopyalar; virman kendi başına bir işlem ailesidir.
Virman ↔ Mahsup	Mahsup ERPGOLD'da defter üretmeyen resmi/düzeltme tipidir; borçların hesaplar arasında kapatılması virmanla yapılır (SEC-MAHSUP).

Mevzuat

Virman operasyonel (stok/bakiye) kaydıdır; fatura/e-belge doğurmaz. Üçüncü kişi lehine borç devri ticaret hukukunda alacağın temliki/borcun nakli hükümlerine tabidir. GAP-MEVZUAT: dayanak (TBK ilgili maddeleri) ve vergi mevzuatındaki belge yükümlülüğü bu wiki'de doğrulanmadı; kesin hüküm verilmemiştir.