Kitapçık §5.2 gerçek fişte müşteri 65 USD alır (peşin, BSMV'siz). Bu senaryo aynı deseni 500 EUR ve BSMV'li satış olarak genişletir; §5.2'yi yeniden anlatmaz, oradaki iki stok satırı desenini varsayar. Döviz bürosu kurulumunda işlemlerin %83'ü bu sınıftır (BR-DEFTER-URETIMI).
Başlangıç durumu
| Öğe | Değer |
|---|---|
| Şube / kasa | MERKEZ (SubeTipi DOVIZ) / ANAKASA |
| Nakit stoğu | 250.000 TL · 10.000 USD · 5.000 EUR |
| Kur listesi | EUR alış 43,00 / satış 43,50 |
| Ayar | BSMV ‰2 (örnek), BsmvTipi = Hariç (CFG-BSMV) |
| Müşteri | perakende müşteri kartı; cari bakiye bu senaryoda değişmez |
Kullanıcı işlemi
Ekran: NAKİT (aynı iş PARİTE ekranından da yapılabilir; perakende tezgâh için GİŞE).
| Alan | Değer | Not |
|---|---|---|
| ISLEM | ÇIKIŞ | döviz müşteriye gidiyor |
| İşlem tipi | PEŞİN | BİRİM listesi nakit stoklarına döner (KODU hariç) |
| KODU | EUR | |
| MIKTAR | 500,00 | |
| BIRIM | TL | |
| FIYAT | 43,50 | satış kuru; ekrana alış gelirse elle düzeltilir (H-045) |
| H/E (VERGİ) | E | BSMV = 21.750 × 2 ÷ 1000 = 43,50 (BR-BSMV-001) |
| TUTAR | 21.793,50 | net 21.750 + BSMV 43,50 (Hariç tipi) |
| F2 - KAYIT | onay EVET; F5 ile fatura (WF-FATURA-KES-F5) |
Beklenen kayıt
Cari.Islemler — 1 satır:
| Alan | Değer | Anlamı |
|---|---|---|
| IslemKodu | 3 | NAKİT |
| IslemTuru | 1 | ÇIKIŞ (sattık) |
| IslemTipi | 1 | PEŞİN |
| BakiyeId | 0 | peşin |
| Kodu / Birim | EUR / TL | |
| Miktar / Fiyat / Tutar | 500 / 43,50 / 21.793,50 | |
| BSMV | 43,50 | ayrı kolon (TBL-CARI.ISLEMLER) |
| EurKur / Maliyet / Satis | 43,50 / 21.500 (alış) / 21.750 | Satis − Maliyet = marj (kitapçık §5.2) |
GAP: BSMV'nin Tutar'a dahil mi hariç mi kaydedildiği CTR-010 ile çelişkilidir; yukarıdaki değer BsmvTipi=Hariç varsayımıdır.
Bakiye etkisi
Hayır — PEŞİN (BR-TIP-002). Müşteri kartında yalnız işlem listesinde görünür.
Stok etkisi
Evet, iki satır (kitapçık §5.2 deseninin aynısı, işaretler ters değil aynı yön):
Stok.StokHaraketleri |
StokTipi | StokId | Miktar |
|---|---|---|---|
| Döviz satırı (IslemKodu 3, tip≠4) | 2 | EUR | −500 |
| Peşin para satırı (IslemTipi 1) | 2 | TL | +21.793,50 |
ANAKASA: EUR 4.500, TL 271.793,50. GAP: peşin TL satırının BSMV dahil Tutar'ı mı net tutarı mı taşıdığı kod satırından (@Tutar) okunur → tutar kolonu ne ise o; CTR-010 çözülmeden kasa TL'si 43,50 fark edebilir.
Rapor etkisi
- Nakit stok hareket / nakit özet (RFN-REPORTS.NAKITSTOKEXTRESI, RPT-10).
- Döviz gün sonu (BR-GUNSONU-001); resmi işlemse Resmi İşlem Raporu (RFN-REPORTS.RESMIISLEMRAPORU) ve Fatura Kontrol (RPT-13).
- Ciro
MET-CIRO= IslemTuru 1/5 SUM(Tutar) (METRIC_DICTIONARY). - Mevzuat: e-döviz belgesi/limitler için PB-019; tutarlar GAP-MEVZUAT (tarihli kaynak yok).
Kontrol soruları
- Kasada hangi iki hareket oluştu? — EUR −500, TL +21.793,50.
- BSMV neden yalnız satışta? — BSMV döviz satışında ayrılan vergidir; alışta 0 (TBL-CARI.ISLEMLER BSMV kolonu, CTR-010).
- Marj nerede? — Maliyet (alış kuruyla) ile Satis farkı; satırda saklanır.
- Bu satış cari bakiye ekstresinde çıkar mı? — Hayır; peşin.
- 5.000 USD üstü satışta ne beklenir? — E-belge kimlik zorunluluğu ve limit uyarıları (PB-019, H-151); tutar eşikleri GAP-MEVZUAT.
- Müşteri 65 USD aldığında (kitapçık §5.2) stok satırları nasıldı? — TL +1.703,14, USD −65; yön aynı, işaret miktardan.
Sık yapılan hata
- TUTAR'a elle dokununca BSMV brütten düşülür, kuruş kayması (WF-NAKIT-PESIN-DOVIZ-SATIS varyant).
- Resmi işlem için şube/kasa resmi işaretli değil (PB-042).
- "Aynı Para Cinsi ile Fatura kesemezsiniz." — KODU = BİRİM seçilmiş (BR-FATURA-002).