GiseEkrani — ERPGOLD Wiki

Sınıf: GiseEkrani · Modül: MOD-CARI · Türetildiği: DevExpress.XtraEditors.XtraForm · Yaşam döngüsü: ACTIVE_CRITICAL · Kapsam: ERPGOLD_CORE

Nedir?

Gise Ekrani — döviz bürosunun tezgâh (gişe) ekranı: cari hesap bakiyesi tutmadan, peşin ve TL karşılığı döviz ALIS / SATIS / TAHSILAT işlemlerini tek fişte toplar, kaydeder ve fiş/fatura basar [SOURCE_CODE:ERPPRO/Controls/Islem Ekranı/Parakende/GiseEkrani.vb:1-640] [DOCUMENT:kitap#4.4]. Sağ panelde şube PANO KURLARI (Sistem.DovizPanosu, alış/satış) canlı akar ve KASA sekmesinde kasanın nakit stoğu görünür; fiyat kaynağı zinciri pano → yoksa sistem kuru olup pano yoksa düşüş sessizdir [SOURCE_CODE:GiseEkrani.vb:70-84] [DOCUMENT:kitap#4.4] (CTR-008). Ekran, AIO.Parakende.Islem nesneleri üzerinden Cari.Islemler'e PEŞİN tipte satırlar yazar; her kaydedilen satır (RefNo) bir işlem kimliği alır [SOURCE_CODE:GiseEkrani.vb:520-533]. Aynı grupta ParakendeSatis (maden dahil perakende) ve HizliSatisEkrani vardır; bu ekran yalnız nakit kartlarıyla çalışır [SOURCE_CODE:GiseEkrani.vb:150-172].

Ne zaman kullanılır?

Tezgâhta gelen müşteriye döviz alım/satımı yaparken (hesap açmadan; "isimsiz" hesap ya da müşteri hesabı seçilerek) [DOCUMENT:kitap#4.4].
Parite (çapraz) işlemde: müşteri bir dövizi verip başka döviz alıyorsa (BIRIM ≠ TL) — iki satır üretilir [SOURCE_CODE:GiseEkrani.vb:415-470].
Müşteriden para tahsil ederken (TAHSILAT).
Gün içinde kasa nakit durumuna bakarken (KASA sekmesi 5 sn'de bir yenilenir — Timer1).

Adım adım kullanım

ANA MENÜ ▸ Hesap Yonetimi ▸ Seri Islemler ▸ Gise Islemleri. Açılışta UNVAN (hesap) listesi şube hesaplarıyla dolar, USD kuru ve ISLEM TARIHI bugün, FISNO 0 [SOURCE_CODE:GiseEkrani.vb:19-40].
UNVAN seçilir → işlem paneli açılır [SOURCE_CODE:GiseEkrani.vb:350-362]. Hesap, ilk satır eklendikten sonra kilitlenir (RowCount = 0 iken değiştirilebilir).
ISLEM: ALIS (yeşil), SATIS (kırmızı; BSMV kutusu görünür, varsayılan EVET), TAHSILAT (sarı; yalnız kod ve miktar). KODU: TL dışı aktif nakit kartları (TAHSILAT'ta TL dahil) [SOURCE_CODE:GiseEkrani.vb:150-180].
MIKTAR yazılır; BIRIM varsayılan TL — başka döviz seçilirse «KOD» KURU kutusu (pano alış/satışı) açılır ve işlem pariteye döner [SOURCE_CODE:GiseEkrani.vb:187-201]. FIYAT odaklanınca pano kurundan (ALIS'ta alış, SATIS'ta satış) dolar; TUTAR = Miktar × Fiyat (+BSMV) [SOURCE_CODE:GiseEkrani.vb:70-84,202-208]. TUTAR elle yazılırsa miktar/fiyat geri hesaplanır [SOURCE_CODE:GiseEkrani.vb:214-225].
Ekle → satır ISLEM LISTESI'ne düşer; FIS BAKIYESI kutusu ALINACAK/ODENECEK toplamlarını gösterir; Vazgec alanları temizler [SOURCE_CODE:GiseEkrani.vb:481-509].
F2 - Kaydet: FISNO 0 ise yeni fiş numarası alınır; kaydedilmemiş satırlar (RefNo=0, TAHSILAT hariç) hesap+oturum kasası+tarih ile Cari.Islemler'e yazılır [SOURCE_CODE:GiseEkrani.vb:520-533]. F1 - Fiş: kaydedip fişi basar; F5 - Fatura: kaydedip her satır için E-FATURA penceresini açar (ETTN listeye yazılır) [SOURCE_CODE:GiseEkrani.vb:535-577]. OTO TEMIZLE açıksa kayıt/basım sonrası F3 - Yeni Fiş otomatik çalışır.
Iptal Et: kaydedilmemiş satır listeden düşer; kaydedilmiş satır için İşlem İptal yetkisi ve (ayara göre) PIN gerekir; "Seçili Satır İptal Edilecektir. Onaylıyormusunuz?" [SOURCE_CODE:GiseEkrani.vb:596-618] [BUSINESS_RULE:BR-IPTAL-013].
TUM LISTE (F12): hesabın tüm gişe işlemlerini fiş no sütunuyla listeler; Ctrl+Enter seçili fişi açar, F1 fişi basar, Ctrl+Y faturasını basar; Esc kapatır [SOURCE_CODE:GiseEkrani.vb:276-294,375-397]. Transferler düğmesi TRANSFER penceresini açar.

Alanların anlamı

Ekran etiketi	İş anlamı
UNVAN	Cari hesap (`Cari.Islemler.HesapId`); perakende satırları bakiye üretmez ama hesap kimliği taşır [BUSINESS_RULE:BR-PERAKENDE-003]
ISLEM TARIHI / FISNO	İşlem tarihi ve fiş numarası (`Tarih`, `FisNo`); fiş `GetNewFisNo` ile alınır [BUSINESS_RULE:BR-GENEL-002]
ISLEM	ALIS=0 · SATIS=1 · TAHSILAT=2 (`AIO.Parakende.Islem.Islem`)
KODU	Nakit kartı (`StokId`, `Kodu`) [SCREEN:SCR-FRMNAKITEKLE]
MIKTAR	Döviz nominal miktarı (`Miktar`)
BIRIM	Karşılık birimi; TL ise düz işlem, başka döviz ise parite (`BirimId`, `Birim`)
FIYAT	Pano kuru (yön: ALIS→alış, SATIS→satış); yoksa sistem kuru (`Fiyat`) [BUSINESS_RULE:BR-KUR-005]
TUTAR / VERGI	`Tutar = Round(Miktar × Fiyat + BSMV, 2)`; BSMV = net × ayar‰ (yalnız SATIS, BSMV=EVET, ayar "Haric") (`Tutar`, `Bsmv`) [BUSINESS_RULE:BR-BSMV-001]
DOVIZ KURU / «KOD» KURU	Paritede birinci dövizin TL kuru (`TxtDovizKuru`); USD kuru satıra `UsdKur` olarak yazılır [BUSINESS_RULE:BR-PERAKENDE-007]
BSMV (HAYIR/EVET)	Vergi uygulansın mı [BUSINESS_RULE:BR-BSMV-002]
ISLEM LISTESI (Fis No, ETTN …)	Fişteki satırlar; `RefNo` > 0 kaydedilmiş
FIS BAKIYESI (ALINACAK / ODENECEK)	Fişin müşteriden alınacak / müşteriye ödenecek toplamları (`IslemListesi.GetBakiye`)
PANO KURLARI (ALIS / SATIS) / KASA (Kodu, Miktar)	Şube pano fiyatları; kasa nakit stoğu (`stok.GetNakitStoklari`; resmi modda `Muhasebe.Stoklar`) — eksi stok kırmızı
F1 - Fiş / F2 - Kaydet / F3 - Yeni Fiş / F5 - Fatura / Iptal Et / Transferler / OTO TEMIZLE / TUM LISTE(F12)	Eylemler

Hesaplama / doğrulama mantığı

Lütfen Miktar ve Tutar alanını Kontrol Ediniz. — miktar 0 ya da (TAHSILAT dışı) tutar 0 [SOURCE_CODE:GiseEkrani.vb:314-319].
Lütfen Kur Fiyatını Pano Aralığında A-B Giriniz. — ayar P.Fiyat Kitle = Pano Kuru iken fiyat pano alış–satış aralığı dışında (BIRIM TL'de) [SOURCE_CODE:GiseEkrani.vb:232-241,320-327] [DOCUMENT:09_CodeArchitecture/CONFIGURATION.md#cfg-fiyatkitle]; Acık ise FIYAT kutusu tamamen kilitlidir.
Lütfen Bir Hesap Seçiniz.. — hesap boş. Kayıt Edilmemiş İşlemler Var. Devam Etmek İstiyormusunuz? — Yeni Fiş öncesi. Kayıtlı İşlemi İptal Etme Yetkiniz Yok! — kaydedilmiş satır iptalinde grup yetkisi yok.
Küsuratlı miktar: "0,xx «KOD» Ödemek İstiyormusunuz?" — hayır denirse miktar tam sayıya yuvarlanır [SOURCE_CODE:GiseEkrani.vb:299-311].
Parite (BIRIM ≠ TL): TL tutarı = Miktar × «KOD» kuru; 1. satır seçilen işlem yönünde (KODU, TL karşılığı), 2. satır ters yönde (BIRIM dövizi, Miktar × FIYAT); açıklamaya "Parite : KOD/BIRIM m X f = t" yazılır; BSMV yalnız SATIS bacağına [SOURCE_CODE:GiseEkrani.vb:415-470] [BUSINESS_RULE:BR-KUR-010].
BSMV geri ayrıştırma: TUTAR elle girilince net = TUTAR ÷ (1 + ayar‰) [SOURCE_CODE:GiseEkrani.vb:406-413] [BUSINESS_RULE:BR-BSMV-003].
Not: "İsimsiz Hesaplara 7000 TL Üzeri…" ve "3000 USD üzeri…" kontrolleri ParakendeSatis ekranındadır; bu ekranın kodunda bulunmaz [BUSINESS_RULE:BR-PERAKENDE-001] [BUSINESS_RULE:BR-PERAKENDE-002] — GAP-SCR-GISE-LIMIT: gişede eşik kontrolünün başka katmanda (tetikleyici/DAO) olup olmadığı doğrulanmadı.
Liste sorguları dinamik SQL (2 ifade, TD-DYNAMIC-SQL).

Stok / bakiye / rapor etkisi

İşlem ekranıdır: satırlar Cari.Islemler'e PEŞİN (IslemTipi=1) tipte, Kategori/Tag='PARAKENDE' ile yazılır; TRG-CARI.ACCEPTTRANSACTION peşin satır için bakiye üretmez, kasa nakit stoğunu (Stok.StokHaraketleri StokTipi=2, GİRİŞ + / ÇIKIŞ −) değiştirir [BUSINESS_RULE:BR-PERAKENDE-003] [BUSINESS_RULE:BR-STOK-003] [BUSINESS_RULE:BR-DEFTER-URETIMI]. Kayıt anındaki USD kuru satıra yazılır (UsdKur) [BUSINESS_RULE:BR-KUR-001]. Resmi kasada satırlar e-belge/BTrans kapsamına girer; iptal, mutabakat kilidi ve PIN kurallarına tabidir [BUSINESS_RULE:BR-IPTAL-013] [BUSINESS_RULE:BR-MUTABAKAT-003].

Sık yapılan kullanıcı hataları

Perakendede kasa değiştiremiyorum — kasa oturum kasasıdır (LoginInformation.Kasa.Id), kullanıcı kilidi [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-090.md].
"Seçmiş Olduğunuz İşlem Yok yada Parakende Ekranından Yapılmamış." — F12/işlem no ile başka ekranın işlemi çağrıldı [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-089.md] [DOCUMENT:12_Support/Playbooks/PB-050.md].
Eksik tahsilatla kayıt oldu; önceki müşterinin açıklaması yeni fişe geçti [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-088.md].
Fiyat kutusu 1'e kilitli / kur giremiyorum — FiyatKitle ayarı ya da aynı birim [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-055.md] [BUSINESS_RULE:BR-KUR-006].
Parite işleminde müşteri dövizini verdi, karşılığı görünmüyor — çift bacak; tek satır kalmış [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-057.md] [DOCUMENT:12_Support/Playbooks/PB-048.md].
Pano fiyatı yokken sistem kurundan sessizce işlem yapılması (CTR-008) [DOCUMENT:00_Governance/CONTRADICTIONS.md#ctr-008].
Termal fiş boş çıkıyor / fiş çıkmıyor — yazıcı ve fiş tasarımı ayarı [DOCUMENT:12_Support/KnownIssues/H-153.md] [DOCUMENT:12_Support/Playbooks/PB-025.md].
Her şahsa resmi fatura kesmek için hesap açılması gerekir [PROCESS:PROC-106].

İlgili ticket temaları

PRB-KUR-000 (pano), PRB-FATURA-000, PRB-YAZICI-000, PRB-DIGER-000; zincir SYM-DIGER (gişe ifadeleri).
Playbook'lar: PB-050, PB-048, PB-025.

Müşteri varyasyonları

Döviz bürosu (ERPGOLDV2) ekranıdır; kuyumcu kurulumunda maden içeren perakende için ParakendeSatis kullanılır [DOCUMENT:kitap#4.4].
KASA sekmesi kullanıcı grubunun btn_nakit menü yetkisine bağlıdır [SOURCE_CODE:GiseEkrani.vb:20].
Resmi/gölge modda kasa stoğu Muhasebe.Stoklar (belgelendirilmiş işlem havuzu) fonksiyonundan okunur [SOURCE_CODE:GiseEkrani.vb:578-590].
Fiş basımı kullanıcı ayarındaki fiş tasarımına göre sabit fiş ya da özel tasarım (FisDizayni) [DOCUMENT:09_CodeArchitecture/CONFIGURATION.md#cfg-client-fisdizayni].
POS/ErpPosV2 vezne arayüzü ayrı bir üründür (GENERATED_PROPOSAL); bu ekranın özelliği değildir.

Kim kullanır? Nereden açılır?

ANA MENÜ ▸ Hesap Yonetimi ▸ Seri Islemler ▸ Gise Islemleri

Yaşam döngüsü kanıtı

ACTIVE_CRITICAL — ANA MENÜ: Hesap Yonetimi ▸ Seri Islemler ▸ Gise Islemleri

Kullanıcı olayları

Olay	Metot	Dosya:satır
`Me.Shown`	`FormInit`	`GiseEkrani.vb:19`
`Me.Closed`	`FormClose`	`GiseEkrani.vb:42`
`Me.KeyDown`	`FormKeyDown`	`GiseEkrani.vb:46`
`CmbBsmv.VisibleChanged, CmbBsmv.SelectedIndexChanged`	`BSMVChanged`	`GiseEkrani.vb:123`
`CmbIslemTuru.SelectedIndexChanged`	`ISLEM_DEGISTI`	`GiseEkrani.vb:150`
`CmbStokKodu.EditValueChanged`	`STOK_DEGISTI`	`GiseEkrani.vb:181`
`CmbBirim.EditValueChanged`	`BIRIM_DEGISTI`	`GiseEkrani.vb:187`
`TxtFiyat.GotFocus`	`FIYAT_GETIR`	`GiseEkrani.vb:202`
`TxtMiktar.ValueChanged, TxtFiyat.ValueChanged, CmbBsmv.SelectedIndexChanged`	`TUTAR_HESAPLA`	`GiseEkrani.vb:205`
`TxtMiktar.LostFocus, TxtFiyat.LostFocus, CmbBsmv.LostFocus`	`Tutar_GotFocus`	`GiseEkrani.vb:209`
`TxtTutar.LostFocus`	`MIKTAR_HESAPLA`	`GiseEkrani.vb:214`
`BtnVazgec.Click`	`CLEAR_TEXTBOX`	`GiseEkrani.vb:226`
`TxtFiyat.LostFocus`	`FIYAT_VALIDATE`	`GiseEkrani.vb:232`
`VwBakiye.CustomDrawCell`	`VwBakiye_CustomDrawCell`	`GiseEkrani.vb:242`
`VwIslem.RowCountChanged`	`RowChanged`	`GiseEkrani.vb:251`
`VwIslem.KeyDown`	`VwIslem_KeyDown`	`GiseEkrani.vb:256`
`VwKurlar.RowCellStyle, VwBakiye.RowCellStyle, vwKasa.RowCellStyle`	`VwKurlar_RowCellStyle`	`GiseEkrani.vb:259`
`Me.KeyDown`	`FORM_KEYDOWN`	`GiseEkrani.vb:276`
`BtnYeniFis.Click`	`YENI_FIS`	`GiseEkrani.vb:337`
`CmbHesap.EditValueChanged`	`HESAP_DEGISTI`	`GiseEkrani.vb:350`
`Pano.Refresh`	`RefreshKur`	`GiseEkrani.vb:368`
`ChkListele.Toggled`	`ChkListele_Toggled`	`GiseEkrani.vb:375`
`BtnEkle.Click`	`ADD_ITEM`	`GiseEkrani.vb:481`
`BtnKaydet.Click`	`SAVE`	`GiseEkrani.vb:531`
`BtnfisYazdir.Click`	`PRINT_ALLFIS`	`GiseEkrani.vb:535`
`BtnFaturaYazdir.Click`	`PRINT_ALLFATURA`	`GiseEkrani.vb:560`
`XtraTabControl1.SelectedPageChanged, Timer1.Tick`	`REFRESH_KASA`	`GiseEkrani.vb:578`
`BtnIptal.Click`	`RemoveTransaction`	`GiseEkrani.vb:596`
`TxtMiktar.GotFocus`	`TxtMiktar_ValueChanged`	`GiseEkrani.vb:619`
`vwKasa.CustomDrawCell`	`vwKasa_CustomDrawCell`	`GiseEkrani.vb:623`
`BtnTransfer.Click`	`OpenTransferForm`	`GiseEkrani.vb:631`

Okuduğu / yazdığı tablolar (kod içi SQL, statik)

Tablo	Fiiller
`Muhasebe.Stoklar` ⚠︎ DB'de yok	SELECT
`stok.GetNakitStoklari` ⚠︎ DB'de yok	SELECT

Kullandığı DAO / iş sınıfları

AIO.Cari.Islem, AIO.Cari.View.HesapDetay, AIO.Parakende.Islem, AIO.Parakende.IslemListesi, AIO.Sistem.DovizKuru, AIO.Stok.Nakit

Kullanıcıya gösterilen mesajlar (doğrulama)

Kayıt Edilmemiş İşlemler Var. Devam Etmek İstiyormusunuz?
Kayıtlı İşlemi İptal Etme Yetkiniz Yok!
Lütfen Bir Hesap Seçiniz..
Lütfen Kur Fiyatını Pano Aralığında
Lütfen Miktar ve Tutar alanını Kontrol Ediniz.
Seçili Satır İptal Edilecektir. Onaylıyormusunuz?

Yetki bayrakları

IslemIptal

Bilinen kusurlar / dikkat

Dinamik SQL: 2 ifade — parametresiz birleştirme riski (TD-DYNAMIC-SQL).

Kaynaklar

SOURCE_CODE:ERPPRO/Controls/Islem Ekranı/Parakende/GiseEkrani.Designer.vb
SOURCE_CODE:ERPPRO/Controls/Islem Ekranı/Parakende/GiseEkrani.vb
DERIVED:docs/knowledge-base/screens/GiseEkrani.md (KB-docs statik analiz)
DERIVED:kb_src/erppro/scan.json (olay/SQL/çağrı)

Bilinmeyenler

Hangi sürümde eklendiği: VERSION_UNKNOWN (GAP-CODE-VERSION-DATE).