Kanonik tanım: TERM-PERAKENDE-KUYUMCU. Üst tür: SEC-KUYUMCU.
Ne iş yapar
Vitrini olan, son tüketiciye satan dükkân. Müşteriden hurda ve ziynet alır; bilezik, kolye, çeyrek, gram altın satar. Ağırlıklı olarak peşin çalışır: müşteri parayı verir malı alır, ilişki o anda biter (az §1.1). Zincirin son halkasıdır; malı toptancıdan ya da sarraftan alır, hurdayı rafineriye gönderir.
Günlük akış
| Saat | Ne olur | Program tarafı |
|---|---|---|
| Sabah | Has ve döviz kuru öğrenilir; vitrin fiyatı = has kuru × milyem + işçilik + marj; şube panosuna yazılır | Kur listesi ve şube bazlı fiyat panosu (kitapçık §4.3) |
| Sabah | Vitrin ve kasa sayımı | Maden stok listesi, model sayımı |
| Gün içi | Müşteri yarım altın bozdurur → tezgâhta adet girilir, TL ödenir (kitapçık §5.1 gerçek fişi: 1 adet, 5.040 TL, PEŞİN) | MADEN, tip PEŞİN |
| Gün içi | Müşteri kırık bilezik getirir → terazi, milyem ölçümü, has hesabı, TL ödemesi | HURDA (milyem elle girilir) |
| Gün içi | Müşteri 22 ayar bilezik alır → gram × milyem + işçilik; fiş/fatura | MADEN ÇIKIŞ; fiş yazdırma |
| Gün içi | Döviz bozdurma (yapıyorsa) | NAKİT |
| Akşam | Gün sonu kasa kapanışı, perakende işlemlerin aktarımı | Gün sonu iş akışı; perakende aktarım ekranı (kitapçık §4.4) |
Fiyat kaynağı zinciri: fiyat panosu → yoksa sistem kuru; panoda fiyat yoksa sisteme düşer ve bu sessiz olur (kitapçık §4.4; SEC-KUR).
Gelir modeli ve riskler
- İşçilik + marj: kazanç esas olarak satılan takının işçiliğinden ve vitrin fiyatındaki marjdan gelir; hurda alımında ölçülen milyem ile satın alma fiyatı arasındaki fark ikinci kaynaktır (SEC-ISCILIK, SEC-HURDA).
- Pozisyon: vitrindeki her gram açık pozisyondur; fiyat düşerse vitrin değeri düşer. Küçük dükkânda pozisyon genelde uzun (mal fazlası) tutulur (SECTOR_KNOWLEDGE).
- Milyem riski: hurdada yanlış ölçülen ayar doğrudan zarardır; 1'in üstünde milyem girilebiliyor (veride 1,01 — kitapçık §9.5).
- Nakit/kasa riski: peşin işte kasa ile bakiye ayrı kavramlardır: kasa "nerede duruyor", bakiye "kime ait" (kitapçık §2.4).
- Mevzuat riski: isimsiz hesaba 7.000 TL üstü işlem engellenir, 3.000 USD üstü onay ister (BR-PERAKENDE-001, BR-PERAKENDE-002).
ERPGOLD'daki karşılığı
- Varyant: KUYUMCU_VARIANT (VARIANT_MATRIX); vezne için POS_VARIANT (ErpPosV2, MOD-POS).
- PEŞİN tip (bakiye üretmez, kasa ve stok değişir) bu türün ana işlem tipidir. Dikkat: kuyumcu/rafineri kurulumunda PEŞİN tipli işlem sayısı 0'dır (kitapçık §9.3); orada peşin iş "bakiye hesabı seçilmeden" NORMAL tipte yürür. Yani "perakende = PEŞİN tipi" kurulum-bağımlıdır (BR-DEFTER-URETIMI).
- Tezgâh ekranları: kitapçık §4.4'e göre Gişe ekranı ve Hızlı satış ekranı cari hesap açmadan peşin çalışır; sektör anlatımının öne çıkardığı PERAKENDE ekranı ise kaynak kodda açılış yolu bulunamayan aday (bkz. Teknik).
- Ziynet adetle işlem görür: ADET girilir, her adedin has karşılığı kartta durur (yarım = 3,21 g; kitapçık §5.1, SEC-ZIYNET).
Teknik (AIFASOFT içi)
Bu alt başlık müşteri görünümünde gizlenir. - CTR-SEC-BTYPE-01: TERM-PERAKENDE-KUYUMCU ve az §1.1 "PERAKENDE ekranı öne çıkar" der; SCR-PARAKENDESATIS yaşam döngüsü
UNUSED_CANDIDATE(menüden açılış yolu yok), kitapçık §4.4 tezgâh ekranı olarakGiseEkrani/HizliSatisEkranigösterir. Hangi ekranın canlıda kullanıldığı doğrulanmalı. - Perakende işlemlerin gün sonunda aktarımı: SCR-FRMPARKENDEAKTAR (işlev açıklaması GAP-AMAC). - POS.* şeması GENERATED_PROPOSAL'dır; ErpPosV2 uygulaması ayrı üründür (CTR-041, MOD-POS).
Tipik ekranlar
- MADEN — ziynet ve takı alış/satış (PEŞİN).
- HURDA — bozdurma; terazi düğmesi ile gram alınabilir (PB-027).
- NAKİT — döviz, tahsilat, para üstü.
- Gişe ekranı / Hızlı satış ekranı — tezgâh üstü hızlı satış (işlev açıklaması GAP-AMAC).
- PERAKENDE — tahsilat, para üstü, belge tipi tek pencerede (kullanım durumu: bkz. Teknik).
- Fiyat panosu / müşteri fiyat ekranı — vitrin fiyatı.
- Model sayım, Sayım ekranı — vitrin sayımı.
Tipik raporlar
- Maden Stok Özet / Hareket (RPT-8, RPT-7) — vitrin/kasa has toplamı.
- Nakit Stok Özet (RPT-10) — kasa durumu.
- Maden Satış Kâr Raporu (RPT-37) — işçilik ve marj.
- İşlem Fişi Yazdır (RPT-25) — müşteriye fiş.
- Fatura Kontrol Raporu (RPT-13) — resmi işlemler.
Kurulum örneği
Bu türe özgü ayrı bir kurulum profili yoktur; perakende kuyumcu, kuyumcu/rafineri kurulumu içindeki şubelerden biri olarak görülür (2 şirket / 10 şube). Kitapçık §5.1'deki peşin yarım altın alımı ise döviz bürosu kurulumundaki bir tezgâh işlemidir — döviz büroları da ziynet alıp satar. GAP-SEC-PERAKENDE-01: hangi şubenin perakende olduğu ölçülmedi; müşteri kimliği yazılmaz.
Bu işletme türünün en sık destek konuları
Ticket verisi işletme türünü etiketlemez (GAP-SEC-BTYPE-TICKET-01); bu türün ekranlarına denk gelen temalar (Problem temaları):
| Tema | Çağrı | İlgili playbook |
|---|---|---|
| Yazıcı / fiş / etiket / barkod | 1.223 | PB-023 fiş çıkmıyor, PB-025 termal fiş boş, PB-026 etiket |
| Fatura / e-fatura / resmi işlem | 1.286 | PB-017 isim/TC gelmiyor, PB-019 resmi limit |
| Kur / pano / EDS | 160 | Pano fiyatı, kur giriş ekranı (PB-036) |
| Terazi / donanım | 22 | PB-027 terazi miktarı gelmiyor |
| Perakende ekranı uyarıları | — | PB-050 7000 TL / 3000 USD |
Mevzuat
- Perakende satışta kimlik tespiti eşiği (MASAK), fatura/e-arşiv zorunluluğu (GİB), ziynet standartları (Darphane) geçerlidir (kitapçık §2.5). Koddaki 7.000 TL / 3.000 USD eşikleri sabittir; mevzuatla güncel olup olmadığı doğrulanmadı.
- GAP-MEVZUAT: tebliğ adı, madde ve yürürlük tarihi bu wiki'de doğrulanmadı; kesin hüküm verilmemiştir.
