Kur

Kanonik tanım: TERM-KUR

Sade tanım

Kur, bir para biriminin (veya madenin) başka bir birim cinsinden fiyatıdır: "USD/TL 32,50" bir doların 32,50 TL ettiğini söyler. Sektörde kur her zaman çifttir: büro alırken alış kuru, satarken satış kuru uygular; fark marjdır (kitapçık §2.4, TERM-ALIS-SATIS-KURU). Altın için de "has kuru" (gram has'ın TL fiyatı) aynı mantıkla bir kurdur.

ERPGOLD'da kur, günlük kur listesinde her birim için tarihli alış/satış olarak tutulur; elle girilir veya dış kaynaktan (EDS, TCMB) çekilir (TERM-KUR-LISTESI).

Sektörde neden var

• Kazancın kaynağı: Döviz bürosunun ve sarrafın kârı alış-satış kuru farkıdır (SEC-DOVIZ).
• Değerleme: Bakiye, bilanço ve pozisyon, farklı birimleri tek birime çevirmek için kur ister; kur değişince pozisyon kâr/zarar yazar (MET-KUR-FARKI).
• Birden çok kur türü: Sistem (toptan) kuru, pano (perakende, marjlı) kuru, TCMB resmi kuru — her birinin yeri ayrıdır (TERM-SISTEM-KURU, TERM-PANO-KURU, TERM-TCMB-KURU).
• Denetim izi: İşlem anındaki kur satıra "fotoğraf" olarak yazılır; raporlar "işlem günkü kur" ile "bugünkü kur"u ayırır (TERM-KUR-FOTOGRAFI).
• Hacim: Döviz kurulumunda 22.575, kuyumcuda 8.735 kur satırı (kur listesi tablosu, tarih-birim başına bir satır).

Gerçek örnek

Kitapçık §5.2 gerçek fişi (anonim): 65 USD satışı, ekrana gelen kur 26,15 (satış), satırdaki maliyet 1.685,45 TL → maliyet kuru 25,93; fark 0,22 TL/USD marjdır. Aynı satıra kayıt anındaki USD kuru 26,15 fotoğraf olarak yazılmıştır.

Kitapçık §5.1'de yarım altın alımında has kuru 1.609 TL satıra yazılmış; has değeri 3,21 × 1.609 = 5.164,89 TL iken ödenen 5.040 TL — altın tarafında da alış kuru satış kurunun altındadır.

Hesaplama örneği

Satış tutarı        = Miktar × Satış kuru
Alış tutarı         = Miktar × Alış kuru
Marj                = Miktar × (Satış − Alış)
Çapraz kur          = Ana birim kuru ÷ Birim kuru       (vadeli: ALIŞ'ta alış÷satış, SATIŞ'ta satış÷alış — BR-KUR-004)
Kur farkı uyarısı   : |Fiyat − Sistem kuru| ÷ Sistem kuru > eşik  →  uyarı (BR-KUR-007)

Adım adım — USD alış 32,40 / satış 32,60; EUR alış 35,10 / satış 35,40: 1. Müşteri 1.000 USD alıyor → 1.000 × 32,60 = 32.600 TL 2. Müşteri 1.000 USD satıyor → 1.000 × 32,40 = 32.400 TL; marj 200 TL 3. EUR/USD çapraz (büro EUR alıp USD verirken): 35,10 ÷ 32,60 = 1,0767; tersinde 35,40 ÷ 32,40 = 1,0926 — iki yön arasındaki fark çapraz marjdır (SEC-PARITE). 4. Kur farkı eşiği %1 ise ve vezne fiyatı 33,10 girerse: (33,10 − 32,60) ÷ 32,60 = %1,53 > %1 → "fiyat kurdan farklı" uyarısı, Evet/Hayır.

ERPGOLD'daki karşılığı

Ekranlar

• Kur girişi: Kur giriş ekranı (günlük sistem kuru; KOPYALA önceki günü kopyalar — TERM-KUR-LISTESI), TCMB: TCMB kur ekranı, anlık fiyat: Anlık fiyat ekranı.
• Pano: Döviz Panosu, Pano, Fiyat ekranı.
• Kuru kullanan işlem ekranları: NAKİT, VADELİ, ÇEVİR, Perakende.

Raporlar

• Kur Listesi (RPT-86), Merkez Bankası Raporu (RPT-72).
• Kur farkı: RFN-BILANCO.GETKURFARKI; destek teması PRB-KUR-000.

Tablolar/kolonlar (ekran etiketleriyle)

• Kur listesi: BİRİM, TARİH, ALIŞ, SATIŞ.
• İşlem satırı: kayıt anındaki HAS / GÜMÜŞ / PLATİN / PALADYUM / USD / EUR kurları (fotoğraf), FİYAT.
• Ayarlar: İşlem Kur Farkı (%), kur yenileme aralığı (15 sn), peşin kur tipi.

İş kuralları

• BR-KUR-001 kur fotoğrafı; BR-KUR-002 resmi/mahsupta TCMB; BR-KUR-003 düzeltmede kur yeniden çekilmez; BR-KUR-004 vadeli çapraz; BR-KUR-005 perakende yöne göre alış/satış; BR-KUR-007 kur farkı uyarısı; BR-KUR-008 SQL tarafı alış kuru.
• Tarihte kur yoksa en son kur sessizce kullanılır (TERM-KUR-LISTESI).

Teknik (AIFASOFT içi)

Bu alt başlık müşteri görünümünde gizlenir. - TBL-SISTEM.KURLAR, TBL-SISTEM.DOVIZPANOSU, TBL-DBO.ORTALAMAKURLAR, TBL-SISTEM.NONUSED_TCMBDOVIZKURLARI; fonksiyonlar FN-SISTEM.GETKURLISTESI, FN-FN.GETKUR. - CTR (mevcut, BR-KUR-001/004/005 "doküman/kod farkı"): Doküman "ekrana gelen fiyat her zaman alış kurudur" der; kod vadeli ve perakendede yöne göre alış/satış getirir. Kitapçık §4.3 ise kod tarafındaki kur okuma fonksiyonunun daima alış döndürdüğünü "kabul edilmiş hata" olarak yazar; BR-KUR-001 bunu koddan doğrulayamadı (GAP). Rapor yazarken kur yönü elle seçilmeli. - GAP-SEC-KUR-01: TERM-PANO-KURU'ya göre pano tablosunu tüketen ekran kaynak kodda yok; perakende fiyatı sistem kurundan alıyor — kitapçık §4.3 "perakende pano fiyatından yapılır" ifadesiyle çelişir (CTR adayı). - GAP-SEC-KUR-02: Kur giriş ve TCMB kur ekranı makalelerinde işlev açıklaması yok (GAP-AMAC).

Sık karıştırılan kavramlar

Mevzuat

• TCMB günlük döviz alış/satış kurlarını ilan eder; resmi belgelerde (fatura, e-döviz belgesi, BTrans) TCMB kuru esas alınır (TERM-TCMB-KURU). Yetkili müesseselerin uygulayacağı kurlar serbesttir; ilan (pano) yükümlülüğü vardır. GAP-MEVZUAT: kur ilan yükümlülüğü ve fatura kur esasına ilişkin tebliğ adı, madde ve tarih doğrulanmadı.