Kanonik tanım: TERM-STOK-KARTI · defter: TERM-STOK-STOKHARAKETLERI
Sade tanım
Stok, bir kasada/şubede fiziksel olarak duran mal ve paradır: kasadaki 1.250 g 22 ayar, 40 çeyrek, 12.300 USD, 3 takoz. Kuyumcu ve döviz bürosunda stok bakkal stoğu gibi "satılacak eşya" değil, değeri her an değişen bir açık pozisyondur (kitapçık §2.1).
ERPGOLD'da "stok" iki şeyi adlandırır:
- Stok kartı: Ürünün tanımı — maden, nakit, hizmet, takoz, taş, pırlanta, model, emtia, genel kalemleri; kod, milyem, işçilik, fiyat tipi, ana birim (TERM-STOK-KARTI).
- Stok defteri: Her işlemden otomatik türeyen hareket kaydı; stok = hareketlerin toplamı. Kullanıcı bu deftere yazmaz; işlem satırından üretilir (kitapçık §3.5). Stok defteri "nerede duruyor" sorusunu, bakiye defteri "kime ait" sorusunu cevaplar.
Sektörde neden var
- Kasa düzeyinde izleme: Stok kasa seviyesinde tutulur, cari bakiye kasaya bölünmez; hangi veznede ne var, sayımda ne çıkmalı buradan bilinir (TERM-KASA).
- Has ile toplama: Farklı ayarlardaki maden stoğu ancak has üzerinden toplanır; defter miktar, adet ve has'ı birlikte yazar (SEC-HAS).
- Pozisyon ve kâr: Stok değeri pozisyonun ana bileşenidir; satılan malın maliyeti stok geçmişinden bulunur (SEC-POZISYON, SEC-MALIYET).
- Resmi stok: Faturalı stok serbest defterden ayrı izlenir (TERM-RESMI-STOK).
Gerçek örnek
Kitapçık §5.1 gerçek fişi (30.06.2023): peşin yarım altın alımı tek satırdan iki stok hareketi üretti.
| Stok tipi | Kalem | Miktar | Has | Okunuşu |
|---|---|---|---|---|
| Maden (1) | yarım altın | +1 | 3,21 | Kasaya bir yarım altın girdi |
| Nakit (2) | TL | −5.040 | — | Aynı kasadan para çıktı |
Aynı yön kodu (GİRİŞ) taşıyan iki satırın yönünü miktarın işareti belirler. Döviz kurulumunda stok defterinin %98'i nakit hareketidir (1.593.961 nakit / 25.696 maden satırı); kuyumcuda cari işlemlerin %60,3'ü de stok üretir (kitapçık §9.4).
Hesaplama örneği
Stok (kalem, kasa, T) = Σ defter miktarı (tarih ≤ T; giriş +, çıkış −) (MET-STOK)
Has stoğu = Σ defter has'ı = Σ (miktar × milyem)
Takoz stoğu = Σ adet (+1 / −1); gram kartta (BR-STOK-002)
Nakit stoğu (peşin) : mal satırı ± miktar, para satırı ∓ tutar (BR-TIP-003)
Transfer : çıkış kasası −, giriş kasası +; net sıfır, ayrı bölüm (BR-TRANSFER-002)
Adım adım — kasa A'da 22 ayar bilezik stoğu: 300 g giriş (has 274,8), 120 g satış (has 109,92), 50 g kasa B'ye transfer: 1. Giriş: +300 g / +274,8 has 2. Satış: −120 g / −109,92 has → kalan 180 g / 164,88 has 3. Transfer: kasa A −50 g, kasa B +50 g (ayrı bölümde; şirket toplamı değişmez) 4. Kasa A stoğu = 130 g / 119,08 has; şirket toplamı 180 g. Sayımda 130 g çıkmalıdır; fark stok mutabakatına konu olur (SEC-MUTABAKAT).
ERPGOLD'daki karşılığı
Ekranlar
- Canlı stok: Maden Stokları (Maden Durum Raporu), Nakit Stokları (Kasa Durum Raporu), Döviz Stoklar, Stok listesi (kitapçık §4.8).
- Kartlar: maden/nakit/hizmet/model/genel stok ekle ekranları (Genel stok ekle, Model kartı, Varyant).
- Hareket: Stok İşlemi, Transfer; sayım: Sayım Ekranı, Mutabakat.
Raporlar
- Maden Stok Hareket (RPT-7), Maden Stok Özet (RPT-8), Nakit Stok Hareket (RPT-9), Nakit Stok Özet (RPT-10), Stok Hareket (RPT-15), Stok Hacim (RPT-17), Envanter (RPT-19), Stok Değişim (RPT-21), Resmi Stok Hareket (RPT-14).
- Fonksiyonlar: RFN-REPORTS.MADENSTOKEXTRESI, RFN-REPORTS.NAKITSTOKEXTRESI, RFN-REPORTS.GETSTOKDEVIR; metrik MET-STOK.
- Tuzak: hacim raporu stok defterinden yazılırsa resmi işlemler (V2'de %25) kaybolur (kitapçık §5.5).
İş kuralları
- BR-STOK-001 maden/hurda, BR-STOK-002 takoz (adet), BR-STOK-003 nakit, BR-STOK-004 pırlanta, BR-STOK-005 model → ayar stoğu.
- BR-STOK-011: çevir, hizmet, vadeli, taş, genel, virman, borç, emtia, çeşni stok üretmez.
- BR-STOK-006: her kayıt/düzeltmede sil-yeniden-yaz; BR-STOK-007/009: elde olmayan takoz/model çıkılamaz.
- BR-DEFTER-URETIMI: "peşin ise stok" sadeleştirmesi yanlış; kuyumcuda cari işlem de stok üretir.
- Destek: H-006 stok oluşmuyor; PRB-MADEN-000; PB-034 devir sonrası stok farkı.
Teknik (AIFASOFT içi)
Bu alt başlık müşteri görünümünde gizlenir. - TBL-STOK.STOKHARAKETLERI:
StokTipi1 maden, 2 nakit, 3 takoz, 4 pırlanta (tetikleyici yorumu);Bolum0 normal / 2 transfer;Miktar,Adet,Milyem,Has,Maliyet; hesaplananNetBakiye = Miktar × (Milyem|1); Id yok,IslemIdile bağlanır. - Üretici TRG-CARI.ACCEPTTRANSACTION satır 430–461; transfer satırları (Bolum=2) tetikleyici dışı (TERM-TRANSFER). Kartlar: TBL-STOK.MADEN, TBL-STOK.NAKIT, TBL-STOK.TAKOZ. - Stok okuyucular:Stok.GetMadenStoklari,Stok.GetNakitStoklari(FN-STOK.GETMADENSTOK); resmi stokCari.IslemDetaylari.FaturaNo > 0ile ayrı (FN-STOK.GETRESMISTOKLAR). - CTR-SEC-STOK-01: Kitapçık §6.2StokTipiiçin "1 = maden, 2 = nakit" (veride yalnız bu ikisi) yazar; tetikleyici 3 takoz ve 4 pırlanta da yazar (satır 437–454). V2 verisinde 3/4 satır yok çünkü takoz/pırlanta akışı KUYUMCU'dadır; kolon sözlüğü dört değeri de listelemeli. - Devir: yıl sonu devri stok defterini TRUNCATE edip özet devir satırı yazar (kitapçık §4.7); geçmiş arşiv DB'de kalır (BR-DEVIR-001, PRB-DEVIR-000).
Sık karıştırılan kavramlar
| Çift | Fark |
|---|---|
| Stok ↔ Bakiye | Stok "nerede duruyor" (kasa), bakiye "kime ait" (hesap); aynı işlemden türer, toplanmaz (SEC-BAKIYE). |
| Stok kartı ↔ Stok defteri | Kart ürünün tanımı, defter hareket kaydı; "stok kodu" karta, "stok miktarı" deftere aittir. |
| Stok ↔ Pozisyon | Pozisyon = stok + alacak − borç; stok yalnız fiziksel bileşendir (SEC-POZISYON). |
| Serbest stok ↔ Resmi stok | Resmi stok faturalı hareketlerden ayrı hesaplanır; resmi tipli işlemler serbest operasyonel stok/bakiye kaydı üretmez (TERM-RESMI-STOK). |
| Takoz stoğu ↔ Takoz hası | Defter takozu adet olarak izler; gram/has kartta durur (SEC-TAKOZ). |
Mevzuat
- Kıymetli maden ve döviz stokları envanter ve değerleme hükümlerine (VUK) ve yetkili müessese/kuyumcu için BTrans maden/döviz stok bildirimine tabidir (TERM-BTRANS); envanter raporu (RPT-19) bu amaçla kullanılır. GAP-MEVZUAT: değerleme yöntemi (maliyet/borsa rayici), bildirim sıklığı ve dayanak tebliğin madde/tarihi bu wiki'de doğrulanmadı; kesin hüküm verilmemiştir.
