Kanonik tanım: TERM-AYAR-EVI. Kavramlar: SEC-AYAR, SEC-MILYEM, SEC-CESNI. Yakın tür: SEC-RAFINERI.
Ne iş yapar
Altının (ve yan metallerin) gerçek saflığını ölçen bağımsız kurum; sonucu bir rapor numarası ile bildirir (az §1.4). Kuyumcu, toptancı ya da rafineri takozu ayar evine gönderir; ayar evi takozdan küçük bir numune (çeşni) keser, analizde tüketir, milyemi raporlar. Rapor gelene kadar takoz "raporsuz"dur ve XRF ölçümüyle tahmini izlenir; rapor gelince "raporlu" olur ve hesap kesin milyemle yürür (TERM-RAPORLU-RAPORSUZ-TAKOZ).
Ayar evi çoğu zaman rafineriyle aynı çatı altındadır; ERPGOLD'daki kuyumcu/rafineri kurulumu "kuyumcu + rafineri / ayar evi" iş kolu olarak sınıflanır (kitapçık §9).
Günlük akış
| Saat | Ne olur | Program tarafı (müşteri/rafineri tarafında) |
|---|---|---|
| Sabah | Bekleyen numuneler ve gelen takoz partileri sıraya alınır | Takoz stoğunda raporsuz kartlar |
| Gün içi | Takoz tartılır, çeşni kesilir (gerçek kayıt: 691,73 g takozdan 5,47 g çeşni) | TAKOZ GİRİŞİ: MİKTAR / ÇEŞNİ |
| Gün içi | Hızlı ön ölçüm XRF ile; kesin ölçüm laboratuvarda (kupelasyon vb., SECTOR_KNOWLEDGE) | XRF AU / AG milyem alanları (TERM-XRF) |
| Gün içi | Rapor düzenlenir: rapor no + Au/Ag/Pt/Pd milyemleri | Rapor no girişi; milyemler rapordan yazılır (WF-TAKOZ-RAPOR-GIRISI) |
| Gün içi | Tüketilen çeşninin gramı bir hesaba yazılır: ayar evine, müşteriye ya da fire hesabına | ÇEŞNİ ÇIKIŞI |
| Akşam | Ayar evi ücreti tahsil edilir (para ya da has) | HİZMET / işçilik alanları |
Gelir modeli ve riskler
- Analiz ücreti: takoz/numune başına hizmet bedeli; kuyumcu tarafında "ayar evi ücreti" hizmet kartı olarak gider yazılır (az §1.4 hizmet örnekleri).
- Çeşni: numune analizde tüketilir; kime ait sayılacağı (ayar evi / müşteri / fire) anlaşmaya bağlıdır ve ayrı stokta birikir (SCR-IFCESNI).
- Ölçüm riski: XRF yüzey ölçümüdür, ayar evi raporu kadar kesin sayılmaz; XRF ile rapor arasındaki fark alıcı-satıcı arasında uyuşmazlık kaynağıdır (az §1.4).
- Veri riski: milyem toplamı 1000'i geçemez (ekran uyarısı); çeşni verisinde negatif milyem girilmiş, engel yok (kitapçık §9.5).
ERPGOLD'daki karşılığı
- Ayar evi ERPGOLD'da bir işletme profili değil, takoz akışının bir aktörüdür: takoz girişinde "geldiği ayar evi" listeden seçilir, rapor numarası yazılır (KAYIT DURUM alanı grubu). Varyant: KUYUMCU_VARIANT / RAFINERI_VARIANT (VARIANT_MATRIX).
- Ayar evi listesi Tanımlamalar ▸ Sistem Tanımları ▸ Ayar Evi Tanımlama ekranından yönetilir (SCR-FRMAYAREVITANIMLAMA); ekran açılınca hata verdiği raporlanmıştır (bkz. Teknik).
- Rapor akışı: raporsuz takoz XRF milyemiyle "tahmini" hesaplanır; rapor gelince milyem kesinleşir ve fark düzeltilir (az §1.4; WF-TAKOZ-RAPOR-GIRISI).
- Kuyumcu kurulumunda takozların %99,9'unda ayar raporu var; çeşni alınan takoz oranı %17,2 (kitapçık §9.5).
Teknik (AIFASOFT içi)
Bu alt başlık müşteri görünümünde gizlenir. - CTR-SEC-AYAREVI-01: SCR-FRMAYAREVITANIMLAMA "yazdığı tablo canlı DB'de yok: Sistem.AyarEvi → ORPHAN_CANDIDATE, ekran açılınca hata verir (kitapçık §8.5)" der; SCR-IFTAKOZGIRIS
sistem.AyarEviiçin "DB'de yok" uyarısı taşır. Oysa VW-SISTEM.AYAREVI canlı DB'de görünüm olarak vardır (Cari.Hesaplar'ı okur, ACTIVE, 2019-05-20) ve kitapçık §9.2 kuyumcu kurulumundaSistem.AyarEvi_(alt çizgi = pasif tablo) listeler. Yorum: ayar evi kayıtları cari hesaba taşınmış, tanımlama ekranı görünüme yazamadığı için hata veriyor olabilir — doğrulanmalı. Takoz giriş ekranı listeyi görünümden okur. -Stok.Takoz.AyarEviId→Sistem.AyarEvi.IdJOIN kanıtı 6× (TBL-STOK.TAKOZ). - GAP-SEC-AYAREVI-01: ayar evi ücretinin hangi hizmet kartı/işlem koduyla yazıldığı veriden ölçülmedi.
Tipik ekranlar
- TAKOZ GİRİŞİ — ayar evi seçimi, rapor no, XRF milyemleri, çeşni.
- ÇEŞNİ ÇIKIŞI — numune stoğundan hesaba çıkış.
- TAKOZ ÇIKIŞI — rapor no ile teslim.
- Ayar Evi Tanımlama — liste yönetimi (kusur: bkz. Teknik).
- Ayar çevirici — ayar ↔ milyem dönüşümü (işlev açıklaması GAP-AMAC).
- Raporsuz takoz fişi.
Tipik raporlar
- Takoz Kâr Raporu (RFN-REPORTS.TAKOZKARRAPORU) — rapor no ve milyem bazlı.
- Bakiye Ekstresi (RPT-1) — TAKOZ/HAS/GUM.
- Özet bilanço çeşni kalemi (RFN-BILANCO.OZETBILANCO).
- Etiket: takoz etiketi çıktısı için etiket yazıcısı tanımı (PB-026).
- GAP-SEC-AYAREVI-02: ayar evine özel (rapor listesi, raporsuz takoz listesi) menü raporu bulunamadı; menü dizini: 10_Reports/Menu.
Kurulum örneği
Kuyumcu/rafineri kurulumu (2023-11 → 2025-01): 10.864 takozda ayar raporu düzenlenmiş (%99,9), 1.875 takozda çeşni alınmış, XRF 7 kez, su tartısı ve skala hiç kullanılmamış — tasarlanan ayar evi akışının büyük kısmı kullanılmıyor, ayar doğrudan rapor numarasıyla giriliyor (kitapçık §9.5). Müşteri kimliği yazılmaz.
Bu işletme türünün en sık destek konuları
Doğrudan tema Takoz / çeşni / ayar evi: 8 çağrı (ERPGOLDV2 çağrılarının %0,1'i; tanımlama 3, takoz modülü 2). Ticket verisi işletme türünü etiketlemez (GAP-SEC-BTYPE-TICKET-01). İlgili playbook'lar: PB-049 takoz giriş/çıkış hataları (milyem, işçilik, "Takoz Bulunamadı"), PB-041 TAKOZ/ÇEŞNİ ekranı menüde görünmüyor (yetki), PB-026 takoz etiketi.
Mevzuat
- Ayar evi faaliyeti ve saflık belgelendirmesi Darphane ve Damga Matbaası ile Hazine ve Maliye Bakanlığı düzenlemelerine, standart külçe tanımı BİST Kıymetli Madenler Piyasası kurallarına dayanır (SECTOR_KNOWLEDGE).
- GAP-MEVZUAT: ayar evi yetkilendirme yönetmeliği, ayar damgası düzenlemesi, madde numarası ve yürürlük tarihi bu wiki'de doğrulanmadı; kesin hüküm verilmemiştir.
